Giá vàng tiến sát 5.000 USD phản ánh rủi ro gia tăng của bối cảnh kinh tế toàn cầu

Đà tăng mạnh gần đây của kim loại quý cho thấy trật tự toàn cầu đang được tái cấu trúc, đồng thời làm lộ rõ khủng hoảng niềm tin đối với tiền pháp định. Việc giá vàng tiệm cận mốc 5.000 USD và bạc vượt 100 USD không chỉ phản ánh nhu cầu trú ẩn, mà còn bắt nguồn từ hàng loạt động thái địa chính trị của Mỹ, bao gồm hành động quân sự tại Venezuela, gia tăng trừng phạt Iran, yêu sách chủ quyền đối với Greenland và các đe dọa áp thuế từ NATO. Những yếu tố này đang làm suy yếu cơ chế “đặc quyền phát hành tiền” của đồng USD.

Kỳ vọng mở rộng tài khóa tiếp tục đẩy lạm phát trung và dài hạn đi lên, khiến dòng vốn rút khỏi trái phiếu dài hạn và chuyển sang các tài sản khan hiếm.

Trong bối cảnh tái cấu trúc địa chính trị toàn cầu và tính bền vững tài khóa xấu đi nhanh chóng, chúng tôi duy trì quan điểm tích cực đối với giá trị dài hạn của vàng, bạc và các hàng hóa mang “thuộc tính tiền tệ”. Tuy nhiên, khi thị trường đã hình thành đồng thuận, tác động của xu hướng này đối với chiến lược phân bổ tài sản càng trở nên đáng chú ý:

• Giá trị nội tại của tiền pháp định suy giảm, mỏ neo định giá dịch chuyển lên cao, đòi hỏi điều chỉnh lại định giá đối với tài sản hữu hình khan hiếm và cổ phần cốt lõi.

• Sự mất cân đối cung cầu của hàng hóa cơ bản có khả năng lan sang các lĩnh vực AI và quốc phòng, khiến chu kỳ đầu tư toàn cầu sau năm 2026 trở nên tiêu tốn tài nguyên hơn.

Dựa trên đó, chúng tôi phân tích từ ba khía cạnh chính:

• I. Các yếu tố kích hoạt ngắn hạn cho đà tăng mạnh của kim loại quý

• Căng thẳng địa chính trị làm xói mòn uy tín của đồng USD

Các động thái của Mỹ như can thiệp quân sự tại Venezuela, gia tăng trừng phạt Iran, yêu sách chủ quyền Greenland và các đe dọa thuế quan từ NATO rồi nhanh chóng rút lại, đang phá vỡ trật tự được thiết lập sau Thế chiến II. Việc Mỹ rút khỏi vai trò cung cấp “hàng hóa công toàn cầu” nhưng lại áp đặt thuế quan như một hình thức “đánh thuế lần hai” đã làm suy yếu khả năng hưởng lợi từ đặc quyền phát hành tiền. Điều này cho thấy vị thế dự trữ của USD từng giúp lợi suất trái phiếu Mỹ thấp hơn khoảng 0,5–1%. Động lực giảm nắm giữ trái phiếu Mỹ của các quốc gia đang gia tăng, đánh đổi bằng sự suy yếu vị thế của USD.

• Kỳ vọng mở rộng tài khóa đẩy lạm phát lên cao

Tại Diễn đàn Davos, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron kêu gọi tăng đầu tư quốc phòng châu Âu; Thủ tướng Canada Mark Carney cho biết chi tiêu quốc phòng có thể tăng gấp đôi vào năm 2030; trong khi Nhật Bản, bà Sanae Takaichi đề xuất tạm dừng thuế thực phẩm, qua đó có thể thúc đẩy GDP thêm khoảng 0,8%. Lợi suất trái phiếu dài hạn tăng khiến dòng vốn rời khỏi tiền pháp định và tìm đến các tài sản khan hiếm.

• II. Giá trị phân bổ trung – dài hạn và sự tái định hình mỏ neo định giá

Giá vàng vẫn còn dư địa tăng. Dù tỷ trọng phân bổ đã gia tăng, mức hiện tại vẫn còn cách xa đỉnh cao sau Thế chiến II tính theo tỷ lệ. Diễn biến giá vàng đang đóng vai trò như một tín hiệu cảnh báo: khi lấy vàng làm mỏ neo, nhiều hàng hóa cơ bản như đồng, dầu và các chỉ số cổ phiếu thực chất đang bị mất giá. Trong bối cảnh tiền pháp định “mất neo”, phần bù định giá của tài sản khan hiếm có xu hướng được nâng lên. Mở rộng tài khóa và tăng trưởng mạnh của tổng cung tiền càng củng cố logic này.

• III. Gia tăng tỷ trọng các tài sản cốt lõi có nguồn cung hạn chế

Ba xu hướng lớn từ quý IV năm ngoái, gồm tái cấu trúc trật tự toàn cầu, suy yếu tiền pháp định và cuộc cách mạng AI, vẫn đang tiếp diễn.

Khuyến nghị của chúng tôi:

Trong ngắn hạn, biến động địa chính trị có thể gây ra các nhịp điều chỉnh. Tuy nhiên, xu hướng trung và dài hạn vẫn không thay đổi. Thị trường cần theo dõi sát kết quả cuộc họp FOMC ngày 29/1. Dù khả năng cao Fed chưa cắt giảm lãi suất trong tháng này, kỳ vọng chung của thị trường vẫn là 2–3 lần cắt giảm trong năm nay, điều này mang tính hỗ trợ cho kim loại quý trong dài hạn. Do đó, nhà đầu tư nên tìm kiếm điểm vào lệnh phù hợp thay vì đơn thuần chạy theo xu hướng tăng.



Tại thời điểm viết bài, giá vàng đã vượt mốc 5.070 USD và có khả năng tiếp tục thử thách vùng 5.100 USD. Động lực chính đến từ căng thẳng trong đàm phán giữa Donald Trump và Iran, khiến tâm lý hoảng loạn gia tăng và đẩy giá vàng lên mức cao mới. Diễn biến tiếp theo cần được theo dõi sát sao dựa trên tình hình chính trị để có chiến lược giao dịch phù hợp.

Ngay từ đầu năm 2026, giá vàng đã nhiều lần lập đỉnh mới và chính thức bước vào vùng trên 5.000 USD. Điều này không chỉ nâng trần kỳ vọng giá cho cuối năm, mà còn phản ánh môi trường kinh tế toàn cầu đang tương đối hỗn loạn với mức độ biến động cao. Do đó, chiến lược giao dịch cần đặc biệt chú trọng đồng thời cả dữ liệu kinh tế và sự kiện địa chính trị để đảm bảo sự ổn định lâu dài.

Tuyên bố rủi ro:

Các quan điểm, phân tích, nghiên cứu, mức giá hoặc thông tin khác trong bài viết này chỉ mang tính tham khảo chung về thị trường và không đại diện cho lập trường của nền tảng. Người đọc tự chịu mọi rủi ro phát sinh và cần thận trọng khi giao dịch.