Giá vàng vượt mốc 5.000 USD trong cơn sốt tìm nơi trú ẩn toàn cầu

Giá vàng thế giới đã chính thức lập kỷ lục mới khó tin, vượt qua ngưỡng 5.000 USD/ounce khi mở cửa phiên giao dịch ngày 26/01/2026, đánh dấu bước ngoặt lịch sử trong bối cảnh bất ổn địa chính trị gia tăng và dòng tiền tìm kiếm tài sản an toàn.

Sáng ngày 26/01/2026, thị trường tài chính toàn cầu chứng kiến một mốc son lịch sử khi giá vàng giao ngay vượt qua rào cản tâm lý 5.000 USD/ounce, giao dịch ở mức 5.024,95 USD vào lúc 23h41 giờ GMT. Chỉ trong vòng vài giờ giao dịch đầu phiên tại châu Á, vàng đã tăng thêm 99 USD/ounce, đưa giá lên mức 5.084 USD, một mức tăng được mô tả là “khó tin” và “chóng mặt” ngay trong tháng đầu tiên của năm 2026.

Đà tăng này không phải là một hiện tượng đơn lẻ. Nó là đỉnh điểm của một cơn bão hoàn hảo hình thành từ năm 2025, khi vàng tăng tới 64% và tiếp tục tăng hơn 16% tính từ đầu năm 2026.

Trong khi đó, bạc cũng gây chấn động khi lần đầu tiên trong lịch sử vượt ngưỡng 100 USD/ounce, hiện giao dịch quanh mức 108,47 USD với mức tăng 3,27% trong ngày.

Một kỷ lục được dự báo từ trước nhưng vẫn gây sửng sốt

Mặc dù mốc 5.000 USD/ounce từng được nhiều tổ chức phân tích đặt ra cho cả năm 2026, nhưng ít ai ngờ nó lại bị phá vỡ một cách ngoạn mục ngay trong tháng đầu tiên.

Chỉ trong vòng một tháng trở lại đây, giá vàng thế giới đã tăng gần 500 USD, tương đương khoảng 11%. Tuần giao dịch từ 19-23/1 chứng kiến vàng liên tục phá các đỉnh cũ, tiến sát mức 5.000 USD trước khi chính thức công phá và bứt phá mạnh vào đầu tuần mới.

Không chỉ vàng thế giới, thị trường trong nước cũng phản ứng cực mạnh. Giá vàng miếng SJC được niêm yết ở mức 174,3 – 176,5 triệu đồng/lượng (mua – bán), tăng tới 11,5 triệu đồng chỉ trong một tuần. Vàng nhẫn cũng ghi nhận mức tăng tương đương, đưa giá bán ra lên mức 173 - 176 triệu đồng/lượng.

Sự bùng nổ này khiến vàng trong nước tiến sát mốc 175 triệu đồng/lượng, một con số mà trước đây ít người dám nghĩ tới.

Bốn trụ cột vững chắc nâng đỡ đà tăng

Theo Juan Carlos Artigas, Giám đốc Nghiên cứu Toàn cầu của Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), có bốn yếu tố chính, gần như tương đương về vai trò, giải thích cho diễn biến phi mã của vàng: tình hình kinh tế, rủi ro địa chính trị, chi phí cơ hội (lãi suất, đồng USD) và động lượng thị trường.

Bất ổn địa chính trị leo thang, đây được xem là chất xúc tác mạnh mẽ nhất thời điểm hiện tại. Căng thẳng giữa Mỹ và NATO liên quan đến Greenland, cuộc đàm phán Mỹ-bảo trợ giữa Ukraine và Nga ở Abu Dhabi bế tắc, cùng những tuyên bố thương mại cứng rắn từ phía Mỹ đã tạo ra một môi trường đầy rủi ro và bất định.

Như nhà phân tích Colin Cieszynski từ SIA Wealth Management nhận định: “Các căng thẳng cốt lõi vẫn còn đó... Và đó chính là điều đang phản ánh lên giá vàng”.

Kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ tiếp tục nới lỏng chính sách tiền tệ trong năm 2026, với dự báo cắt giảm thêm 50 điểm cơ bản, đã làm giảm chi phí cơ hội của việc nắm giữ vàng. Đồng thời, đồng USD đã trải qua một xu hướng giảm giá kéo dài trong cả năm 2025 và tiếp tục suy yếu, tạo lực đẩy trực tiếp cho giá vàng quốc tế.

Nhu cầu đầu tư và mua vào từ các tổ chức lớn cũng là yếu tố then chốt tạo nền tảng vững chắc. Các ngân hàng trung ương, đặc biệt là Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc, đã liên tục mua ròng vàng trong 14 tháng liên tiếp. Goldman Sachs dự báo xu hướng này sẽ tiếp tục với lượng mua trung bình khoảng 60-70 tấn mỗi tháng trong năm 2026.

Song song đó, dòng tiền từ các quỹ ETF vàng và nhà đầu tư tư nhân đổ vào thị trường cũng ở mức kỷ lục, với khoảng 800 tấn vàng được mua vào kể từ tháng 5/2024.

Một khi xu hướng tăng được thiết lập, nó tự tạo ra động lực cho chính mình. Hiện tượng “FOMO” (Sợ bỏ lỡ) rõ ràng đang hiện hữu, thu hút cả nhà đầu tư tổ chức lẫn cá nhân tham gia vào cuộc đua. Khảo sát mới nhất của Kitco cho thấy 80% chuyên gia Phố Wall và 71% nhà đầu tư cá nhân dự báo giá vàng sẽ tiếp tục tăng trong tuần tới.

Liệu đỉnh cao mới đã điểm?

Giới phân tích đang liên tục nâng mục tiêu giá để bắt kịp tốc độ tăng của thị trường.

Philip Newman, Giám đốc tại Metals Focus, kỳ vọng giá vàng sẽ đạt đỉnh khoảng 5.500 USD trong năm nay. Trong khi đó, Ross Norman, một nhà phân tích độc lập, đưa ra con số còn cao hơn với mục tiêu mức cao trong năm là 6.400 USD/ounce và giá trung bình năm đạt 5.375 USD. Ngân hàng Bank of America (BofA) thậm chí còn đưa ra dự báo gây sốc: vàng có thể chạm mốc 6.000 USD/ounce vào mùa xuân năm 2026.

Mặc dù lạc quan, các chuyên gia đều thống nhất rằng những đợt điều chỉnh kỹ thuật là không thể tránh khỏi. Alex Kuptsikevich từ FxPro cảnh báo rằng những đợt bùng nổ mạnh sau giai đoạn tăng trưởng kéo dài thường có thể là “động lực cuối” trước khi thị trường bước vào chu kỳ điều chỉnh. Tổ chức CPM Group cũng nhấn mạnh ở mức giá cực đoan hiện tại, khả năng xảy ra một đợt điều chỉnh mạnh sẽ tăng lên, và khuyên các nhà đầu tư không theo sát thị trường nên “đứng ngoài cuộc” trong ngắn hạn.

Tương lai của giá vàng sẽ phụ thuộc vào sự tương tác giữa các yếu tố vĩ mô. Juan Carlos Artigas chỉ ra rằng nếu kinh tế Mỹ có dấu hiệu chậm lại, buộc Fed phải giảm lãi suất mạnh, vàng có thể tăng thêm 5-15%. Ngược lại, nếu chính sách kinh tế của Mỹ thực sự mang lại tác động tích cực, giá vàng thậm chí có thể giảm từ 5-20%.

Rủi ro và lời cảnh tỉnh cho nhà đầu tư

Bên cạnh cơ hội, thị trường vàng hiện tại tiềm ẩn không ít rủi ro mà nhà đầu tư, đặc biệt là người mới, cần hết sức tỉnh táo.

Lịch sử cho thấy không có tài sản nào tăng mãi. Vàng trong nước từng có thời điểm giảm 7 triệu đồng/lượng trong vài ngày vào cuối năm 2025. Một đợt điều chỉnh tương tự hoàn toàn có thể xảy ra khi thị trường ở trạng thái “quá mua”.

Giá vàng trong nước hiện đang ở mức rất cao so với giá quy đổi. Sự chênh lệch này một phần đến từ cơ chế quản lý, hạn ngạch nhập khẩu và phí gia công. Điều này khiến vàng trong nước có thể phản ứng chậm hơn hoặc biến động mạnh hơn so với thế giới khi có đợt bán tháo.

Nếu vàng được xem là “nơi trú ẩn an toàn” thì bạc lại có tính đầu cơ cao hơn với biên độ biến động lớn hơn. Giá bạc trong nước hiện cao hơn đáng kể so với giá thế giới quy đổi (khoảng 14,7 triệu đồng/kg), đồng nghĩa với rủi ro cao hơn nếu thị trường đảo chiều.

Sự kiện vàng vượt 5.000 USD/ounce không chỉ là một con số kỷ lục, mà còn là một tín hiệu mạnh mẽ phản ánh những lo ngại sâu sắc về kinh tế và địa chính trị toàn cầu. Nó đánh dấu một kỷ nguyên mới nơi vàng khẳng định lại vị thế là công cụ phòng ngừa rủi ro hàng đầu.

Đối với nhà đầu tư, đây vừa là cơ hội nhưng cũng đầy thách thức. Bài học từ quá khứ cho thấy sự kiên nhẫn, phân bổ vốn hợp lý và không chạy theo tâm lý đám đông trong những giai đoạn sốt nóng bao giờ cũng là chiến lược khôn ngoan nhất. Khi cơn sốt lắng xuống, chỉ những ai có sự chuẩn bị kỹ càng và hiểu rõ bản chất của thị trường mới có thể đứng vững.