Nvida yêu cầu "thanh toán trước" cho toàn bộ đơn hàng chip H200 tại Trung Quốc

Đứng trước đơn hàng khổng lồ trị giá 54 tỷ USD từ Trung Quốc, Nvidia quyết định đẩy mọi rủi ro pháp lý về phía khách hàng bằng chính sách thanh toán toàn bộ trước một cách không khoan nhượng.

Trong những ngày đầu năm 2026, thị trường chip AI toàn cầu chứng kiến một động thái chưa từng có. Nvidia, gã khổng lồ bán dẫn Mỹ, áp dụng chính sách thanh toán trước toàn bộ (full upfront payment) cho mọi đơn hàng chip H200 từ Trung Quốc.

Điều này đồng nghĩa với việc các công ty công nghệ Trung Quốc, từ ByteDance đến Alibaba, phải bỏ ra hàng tỷ USD mà không có bất kỳ đảm bảo nào rằng họ sẽ nhận được hàng, không được hủy đơn, hoàn tiền hay thay đổi cấu hình sau khi đặt.

Lý do cho quyết định mang tính “phòng thủ” này xuất phát từ môi trường pháp lý cực kỳ bất ổn ở cả hai đầu. Trong khi chính quyền Trump tại Mỹ mới cho phép xuất khẩu H200 sang Trung Quốc với điều kiện thu 25% doanh thu, thì Bắc Kinh lại đang ra chỉ thị yêu cầu các công ty trong nước tạm dừng đặt hàng chip này.

Bắc Kinh cần thời gian để cân nhắc một quy định mới: có thể sẽ buộc các doanh nghiệp mua một tỷ lệ chip sản xuất nội địa, như của Huawei, đi kèm với mỗi chip H200 nhập khẩu. Mục tiêu rõ ràng là vừa đáp ứng nhu cầu công nghệ cấp thiết, vừa không làm suy yếu mục tiêu dài hạn về tự chủ bán dẫn.

Màn “chơi chữ” pháp lý và cú đảo ngược chính sách của Mỹ

Hành trình của chip H200 tới thị trường Trung Quốc là một chuỗi những cú đảo chiều chính sách đầy kịch tính. Dưới thời chính quyền Biden, việc xuất khẩu chip AI tiên tiến sang Trung Quốc bị cấm. Tuy nhiên, vào tháng 12/2025, Tổng thống Donald Trump đã tuyên bố đảo ngược lệnh cấm này, cho phép Nvidia bán chip H200 cho các khách hàng được phê duyệt tại Trung Quốc.

Điều kiện đi kèm là Nvidia phải trả cho chính phủ Mỹ 25% doanh thu từ mỗi chip H200 bán ra. Đây được xem như một dạng thuế xuất khẩu đặc biệt, một sự thỏa hiệp giữa việc duy trì lợi thế công nghệ và khai thác lợi ích kinh tế từ nhu cầu khổng lồ của Trung Quốc.

Tuy nhiên, tuyên bố của Trump chỉ là bước đầu. Quy trình cấp giấy phép xuất khẩu thực tế vẫn đang được các cơ quan chức năng Mỹ “làm việc hết công suất” để xử lý, mà chưa có mốc thời gian hoàn thành cụ thể.

Phản ứng dè dặt của Bắc Kinh và bài toán tự chủ

Phía Trung Quốc phản ứng với động thái của Mỹ bằng một thái độ cực kỳ thận trọng. Nguồn tin từ The Information và Reuters tiết lộ rằng, trong những ngày gần đây, chính phủ Trung Quốc đã yêu cầu một số công ty công nghệ trong nước tạm dừng việc đặt hàng chip H200.

Động thái này mang tính tạm thời, nhằm ngăn các doanh nghiệp ồ ạt tích trữ chip Mỹ trước khi Bắc Kinh đưa ra quyết định cuối cùng về cơ chế quản lý. Vấn đề cốt lõi mà các nhà hoạch định chính sách Trung Quốc đang cân nhắc là làm thế nào để cho phép các công ty tiếp cận công nghệ AI đỉnh cao, mà không làm phương hại đến mục tiêu chiến lược: xây dựng ngành công nghiệp bán dẫn nội địa vững mạnh.

Một giải pháp đang được xem xét là áp dụng tỷ lệ mua kèm (bundling ratio). Theo đó, mỗi đơn hàng chip H200 nhập khẩu có thể sẽ phải đi kèm với việc mua một số lượng nhất định chip AI do Trung Quốc sản xuất, chẳng hạn như chip Ascend của Huawei. Cách tiếp cận này cho phép các công ty sử dụng chip nội địa cho các tác vụ AI ít phức tạp hơn (inference), và dành chip H200 mạnh mẽ cho quá trình huấn luyện (training) các mô hình AI quy mô lớn.

Sự dè dặt này có cơ sở. Mặc dù các công ty như Huawei đã đạt được những bước tiến đáng kể với chip Ascend 910C, hiệu năng của chúng vẫn thua kém đáng kể so với H200 trong việc huấn luyện các mô hình AI tiên tiến quy mô lớn.

Nhu cầu “khát” chip và chính sách thanh toán không khoan nhượng của Nvidia

Bất chấp rào cản pháp lý, nhu cầu từ phía các công ty công nghệ Trung Quốc là rất lớn. Theo báo cáo từ Reuters, các công ty này đã đặt hàng hơn 2 triệu chip H200, trong khi kho dự trữ hiện tại của Nvidia chỉ vào khoảng 700.000 chip.

Với mức giá ước tính khoảng 27.000 USD/chip, tổng giá trị đơn hàng tiềm năng lên tới hơn 54 tỷ USD. Mức giá này thậm chí còn thấp hơn khoảng 15% so với giá trên thị trường chợ đen. Sức hút của H200 nằm ở hiệu năng vượt trội: nó được cho là mạnh gấp khoảng 6 lần so với chip H20 - sản phẩm Nvidia từng thiết kế riêng cho thị trường Trung Quốc nhưng sau đó bị cả Mỹ và Trung Quốc ngừng cấp phép.

Đối mặt với làn sóng nhu cầu khổng lồ nhưng đầy rủi ro này, Nvidia đã đưa ra một chính sách hợp đồng chưa từng có. Thay vì chỉ đặt cọc một phần như thông lệ trước đây, khách hàng Trung Quốc giờ đây phải thanh toán toàn bộ số tiền trước, với điều khoản không được hủy, hoàn tiền hay thay đổi cấu hình.

Trong một số trường hợp đặc biệt, khách hàng có thể thay thế bằng bảo hiểm thương mại hoặc tài sản thế chấp. Động thái này được các nguồn tin đánh giá là cách để Nvidia chuyển giao hoàn toàn rủi ro tài chính sang cho khách hàng. Các công ty Trung Quốc phải cam kết vốn mà không có sự đảm bảo nào rằng Bắc Kinh sẽ phê duyệt việc nhập khẩu, hay họ có thể triển khai công nghệ như kế hoạch.

Bài toán hậu cần: Nvidia giữa hai dòng sản phẩm và sức ép từ TSMC

Để đáp ứng đơn hàng khổng lồ, Nvidia đã phải tiếp cận đối tác sản xuất chính là Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC) để thảo luận về việc tăng tốc sản xuất chip H200. Việc mở rộng sản xuất bổ sung dự kiến sẽ bắt đầu vào quý 2 năm 2026.

Tuy nhiên, việc tăng công suất cho H200 không hề dễ dàng đối với Nvidia. Công ty đang trong giai đoạn chuyển đổi quan trọng: từ dòng chip mạnh nhất hiện tại là Blackwell sang thế hệ tiếp theo, thậm chí còn tiên tiến hơn, có tên Rubin.

Hơn nữa, Nvidia không phải là công ty duy nhất tranh giành năng lực sản xuất chip tiên tiến từ TSMC. Họ còn phải cạnh tranh với các gã khổng lầu công nghệ khác như Google để có được chỗ đặt hàng tại các nhà máy sản xuất hàng đầu thế giới này.

Cái bắt tay ngầm: “Đơn hàng chính là sự phê duyệt”

Trong bối cảnh thiếu vắng những tuyên bố chính thức rõ ràng, CEO Nvidia Jensen Huang đã đưa ra một cách diễn giải thực tế về quy trình phê duyệt. Tại sự kiện CES 2026 ở Las Vegas, ông Huang cho biết nhu cầu từ Trung Quốc đối với H200 là “rất cao - khá cao” và công ty đã “kích hoạt chuỗi cung ứng” để tăng tốc sản xuất.

Đáng chú ý, ông bày tỏ rằng mình không kỳ vọng chính phủ Trung Quốc sẽ đưa ra bất kỳ tuyên bố chính thức nào về việc phê duyệt. Thay vào đó, “nếu các đơn đặt hàng đến, đó là vì họ có thể đặt hàng”. Nói cách khác, chính những đơn hàng cụ thể từ các doanh nghiệp Trung Quốc sẽ đóng vai trò như tín hiệu “đèn xanh” ngầm, thay cho một thông cáo báo chí trang trọng.

Quan điểm này phản ánh một thực tế phức tạp trong mối quan hệ thương mại công nghệ Mỹ-Trung, nơi các giao dịch đôi khi được tiến hành trong một vùng xám pháp lý được quản lý cẩn trọng. Ông Huang cũng nhấn mạnh rằng bất kỳ doanh thu nào từ H200 tại Trung Quốc sẽ là khoản bổ sung vào dự báo doanh thu 500 tỷ USD trong hai năm mà công ty đã đưa ra trước đó. Thị trường Trung Quốc, theo ước tính trước đây của ông, có thể có giá trị lên tới 50 tỷ USD mỗi năm.

Sự dịch chuyển trong ngành công nghiệp chip Trung Quốc

Lời kết

Cuộc giằng co xung quanh chip H200 của Nvidia tại Trung Quốc là một ví dụ điển hình về sự va chạm giữa động lực thị trường khổng lồ và các ưu tiên an ninh quốc gia, tự chủ công nghệ.

Các công ty Trung Quốc đang “khát” sức mạnh tính toán để không bị tụt lại phía sau trong cuộc đua AI toàn cầu, sẵn sàng chấp nhận rủi ro tài chính lớn với các điều khoản thanh toán khắc nghiệt. Ngược lại, Nvidia, sau những bài học đắt giá từ quá khứ, đang thận trọng tối đa để bảo vệ mình khỏi những biến động chính sách bất ngờ từ cả hai phía.

Kết quả cuối cùng của ván bài này vẫn chưa ngã ngũ. Nó sẽ phụ thuộc vào khả năng đàm phán ngầm, sự linh hoạt trong diễn giải chính sách, và trên hết, mức độ sẵn sàng chấp nhận rủi ro của các tập đoàn công nghệ khổng lồ đang đứng ở giao điểm của cuộc chiến công nghệ giữa hai siêu cường. Dù kết quả thế nào, tình huống này đã vẽ nên một bức tranh rõ ràng về sự phụ thuộc lẫn nhau phức tạp và đầy căng thẳng trong nền kinh tế công nghệ toàn cầu hiện đại.