Đồng Euro vượt 1.20 USD: Cơ hội và thách thức cho Eurozone

Đồng euro chính thức chạm mốc 1,20 USD vào ngày 28/1/2026, lần đầu tiên kể từ năm 2021, đánh dấu sự trở lại đầy ngoạn mục và đặt ra bài toán phức tạp cho nền kinh tế khu vực.

Sự kiện này không chỉ là một cột mốc tâm lý mà còn phản ánh sự dịch chuyển sâu sắc trong cán cân tiền tệ toàn cầu, khi sức mạnh của đồng euro phần lớn được thúc đẩy bởi cuộc khủng hoảng niềm tin vào đồng USD.

Tuy nhiên, sự lên giá nhanh chóng cũng ngay lập tức vấp phải sự thận trọng từ Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB), đồng thời đe dọa đến triển vọng của các doanh nghiệp xuất khẩu - trụ cột của Eurozone.

Sự kiện lịch sử và diễn biến thị trường

Trên thị trường tài chính London vào ngày 28 tháng 1, tỷ giá EUR/USD đã chính thức vượt qua ngưỡng 1,20, một mốc quan trọng chưa từng thấy kể từ năm 2021.

Ngưỡng này từng được Phó Chủ tịch ECB Luis de Guindos mô tả là “ngưỡng chịu đựng” về mặt tâm lý, cho thấy mức độ nhạy cảm của các nhà hoạch định chính sách. Đà tăng này là đỉnh điểm của một hành trình phục hồi ấn tượng.

Chỉ một năm trước, đồng euro gần như ngang giá với USD, nhưng tính đến thời điểm hiện tại, nó đã tăng khoảng 13% trong năm qua, mức tăng mạnh nhất kể từ năm 2017. Chỉ riêng trong tuần trước ngày 28/1, đồng euro đã tăng khoảng 2%, mức tăng tuần mạnh nhất kể từ tháng 4/2025 - thời điểm thị trường chao đảo bởi các mức thuế quan “Ngày Giải phóng” của Mỹ.

Sự kiện này diễn ra trong bối cảnh thị trường ngoại hối toàn cầu có nhiều biến động, đặc biệt là ở cặp USD/JPY. Thị trường chứng kiến một đợt phục hồi kỹ thuật ngắn hạn của đồng USD sau một chuỗi giảm sâu, nhưng động thái này nhanh chóng mất đà.

Điều đáng chú ý là việc Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent tuyên bố rõ ràng rằng Mỹ “hoàn toàn không” can thiệp để hỗ trợ đồng yên, trái ngược với những đồn đoán trước đó về một cuộc can thiệp chung Mỹ-Nhật.

Tuyên bố này đã củng cố nhận định rằng Nhật Bản đang phải đơn phương ứng phó với áp lực giảm giá của đồng yên, làm gia tăng rủi ro can thiệp độc lập từ phía Tokyo.

Động lực kép: Khủng hoảng niềm tin vào USD và nền tảng nội tại của Eurozone

Sự phục hồi của đồng euro là câu chuyện được viết nên bởi hai động lực chính: sự suy yếu của đối thủ và sự củng cố từ bên trong.

Về phía đồng USD, thị trường đang trải qua một cuộc khủng hoảng niềm tin. Các biến động chính trị và thương mại tại Mỹ, bao gồm căng thẳng thương mại với đồng minh, tranh cãi về Greenland và những chỉ trích công khai nhắm vào Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), đã làm xói mòn niềm tin vào đồng bạc xanh.

Tuyên bố của Tổng thống Donald Trump coi việc đồng USD giảm giá là “tuyệt vời” càng làm trầm trọng thêm tâm lý này. Trong bối cảnh đó, đồn đoán về khả năng Mỹ và Nhật Bản can thiệp chung để hỗ trợ đồng yên đã kích hoạt một làn sóng bán tháo USD trên diện rộng trước khi bị phủ nhận.

Trong khi đó, tại châu Âu, những nền tảng kinh tế và chính sách đang được củng cố đã hỗ trợ cho đồng tiền chung. Các gói kích thích tài khóa dài hạn, đặc biệt từ Đức, cùng với những nỗ lực củng cố an ninh khu vực, đã tạo ra một bệ đỡ vững chắc.

Nền kinh tế Eurozone, mặc dù tăng trưởng chậm lại, vẫn thể hiện sự kiên cường. Chỉ số Quản lý Thu mua (PMI) tổng hợp tháng 12/2025 được công bố bởi HCOB và S&P Global là 51,5 điểm, giảm so với mức 52,8 của tháng 11 nhưng vẫn duy trì trên ngưỡng 50, cho thấy sự mở rộng liên tục.

Quan trọng hơn, PMI đã duy trì trên ngưỡng 50 trong suốt cả năm 2025, lần đầu tiên kể từ năm 2019, với mức trung bình quý IV đạt 52,3 điểm - cao nhất kể từ quý II/2023. Động lực chính đến từ lĩnh vực dịch vụ, bù đắp cho sự suy giảm trong ngành sản xuất đang chịu áp lực từ thuế quan cao của Mỹ và nhu cầu yếu từ Trung Quốc.

Một tín hiệu tích cực khác là hoạt động tín dụng đang tăng tốc. Theo ECB, tăng trưởng cho vay đối với doanh nghiệp trong tháng 11/2025 đạt 3,1% so với cùng kỳ năm trước, mức cao nhất kể từ giữa năm 2023, trong khi tín dụng cho hộ gia đình cũng tăng 2,9%.

Phản ứng từ ECB: Sự thận trọng trước nguy cơ giảm phát

Sự lên giá nhanh chóng của đồng euro đã ngay lập tức nhận được phản ứng từ các quan chức ECB, thể hiện sự lo ngại sâu sắc về tác động đến lạm phát. Chỉ một thời gian ngắn sau khi EUR/USD vượt mốc 1,20, một loạt các tuyên bố có xu hướng “diều hâu” đã được đưa ra.

Thành viên Hội đồng Thống đốc François Villeroy de Galhau nhấn mạnh ông đang “theo dõi chặt chẽ sự đánh giá cao này của đồng euro và những hàm ý có thể có đối với lạm phát thấp hơn”, đồng thời cho biết tác động của đồng tiền mạnh lên giá cả sẽ là một yếu tố then chốt “trong những tháng tới”.

Thống đốc Ngân hàng Trung ương Áo, Martin Kocher, thậm chí còn thẳng thắn hơn khi phát biểu với Financial Times rằng nếu đồng euro tiếp tục mạnh đến mức ảnh hưởng nghiêm trọng đến dự báo lạm phát, “đến một lúc nào đó, điều này có thể tạo ra... một sự cần thiết nhất định để phản ứng trong chính sách tiền tệ”.

Ông nói thêm rằng mặc dù không có nhu cầu tức thời để điều chỉnh lãi suất, các nhà hoạch định chính sách cần giữ “toàn bộ tùy chọn” trước những bất ổn.

Về bản chất, nếu sức mạnh của đồng euro làm giảm áp lực lạm phát nhập khẩu, ECB có thể buộc phải xem xét lại chính sách tiền tệ theo hướng nới lỏng hơn. Mối quan tâm này là có cơ sở, vì lạm phát của Eurozone vẫn cao hơn mục tiêu 2% và ECB đã thể hiện lập trường thận trọng bằng cách giữ nguyên lãi suất tiền gửi ở mức 2,0% trong nửa cuối năm 2025.

Tác động kinh tế hai mặt và triển vọng dài hạn

Sức mạnh của đồng euro mang lại những tác động kinh tế trái chiều, tạo ra những nhóm được và mất rõ rệt. Mặt trái rõ nhất là áp lực lên khu vực xuất khẩu.

Các doanh nghiệp châu Âu phụ thuộc nhiều vào thị trường toàn cầu đang đối mặt với thách thức lớn về khả năng cạnh tranh giá. Theo ước tính của Goldman Sachs, các công ty trong chỉ số STOXX 600 thu về 60% doanh thu từ nước ngoài, với thị trường Mỹ chiếm gần một nửa.

Ngân hàng Barclays nhận định rằng đà tăng giá của euro trong năm 2025 là nguyên nhân của khoảng 50% số đợt hạ dự báo thu nhập trên mỗi cổ phiếu (EPS) của các doanh nghiệp. Ngành sản xuất, vốn đã suy giảm với tốc độ đơn hàng mới giảm nhanh, càng thêm khó khăn.

Ngược lại, đồng euro mạnh giúp giảm chi phí nhập khẩu nguyên liệu và năng lượng tính bằng USD, hỗ trợ kiềm chế lạm phát và tăng sức mua cho người tiêu dùng. Tuy nhiên, đối với ECB, đây lại có thể trở thành một vấn đề nếu nó đẩy lạm phát xuống quá xa so với mục tiêu 2%, gây rủi ro giảm phát cho năm 2026 và 2027.

Về triển vọng dài hạn, dù đồng euro đang lên giá mạnh, giới phân tích cho rằng khả năng thay thế vị thế dự trữ toàn cầu số một của USD là rất thấp trong ngắn hạn. USD vẫn chiếm tới gần 60% dự trữ ngoại hối toàn cầu, trong khi thị phần của euro chỉ vào khoảng 20%.

Tuy nhiên, như Chủ tịch ECB Christine Lagarde đã chỉ ra, môi trường chính sách khó lường từ Mỹ có thể mở ra cơ hội để đồng euro đóng vai trò lớn hơn, với điều kiện Liên minh châu Âu phải hoàn thiện cấu trúc tài chính chung vốn còn nhiều dang dở.

Trên thị trường, phân tích kỹ thuật cho thấy EUR/USD đang trong trạng thái cân bằng tạm thời sau đà tăng mạnh. Mức kháng cự quan trọng được xác định quanh 1.2082, nơi đợt tăng vào ngày 28/1 đã bị chặn lại, trong khi hỗ trợ gần nằm ở vùng 1.1900.

Các chuyên gia nhận định, trong bối cảnh khu vực đồng euro vốn gặp khó khăn trong việc duy trì áp lực lạm phát bền vững và xuất khẩu vẫn là trụ cột tăng trưởng, sự phản đối từ ECB đối với đồng tiền mạnh có thể sẽ gia tăng, từ đó hạn chế đà tăng trong tương lai.

Kết luận

Việc đồng euro vượt mốc 1,20 USD là một bước ngoặt quan trọng, đánh dấu sự trưởng thành của đồng tiền chung trong một môi trường toàn cầu đầy biến động.

Sự kiện này vừa là minh chứng cho sự ổn định nội tại đang được củng cố của Eurozone, vừa phản ánh những điểm yếu tạm thời của đồng USD. Tuy nhiên, niềm vui ngắn hạn đi kèm với những thách thức dài hạn.

ECB giờ đây phải thực hiện một màn cân bằng tinh tế: chấp nhận sức mạnh biểu tượng của đồng euro trong khi vẫn bảo vệ được mục tiêu lạm phát và không làm tổn hại đến sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Trong khi đó, các doanh nghiệp xuất khẩu phải thích nghi với một môi trường cạnh tranh khắc nghiệt hơn. Con đường phía trước của đồng euro sẽ không chỉ phụ thuộc vào chính sách tiền tệ, mà còn vào khả năng của châu Âu trong việc thúc đẩy cải cấu trúc tài chính và thúc đẩy tăng trưởng nội tại, biến thời điểm này thành cơ hội để xây dựng một nền tảng bền vững hơn cho tương lai.