Chiến tranh Iran khiến 600 tỷ USD bốc hơi, chuỗi cung ứng chip nguy cơ đứt gãy

Cuộc xung đột tại Trung Đông đang tạo ra những hệ lụy nghiêm trọng vượt xa khỏi phạm vi địa lý, khi thị trường tài chính toàn cầu ghi nhận mức độ biến động mạnh và các ông lớn công nghệ phải đối mặt với nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng chưa từng có.

Ngay khi những thông tin đầu tiên về căng thẳng leo thang giữa Mỹ - Israel và Iran xuất hiện, thị trường chứng khoán đã phản ứng gần như tức thì. Theo số liệu từ Companiesmarketcap.com được Benzinga tổng hợp, chỉ trong một phiên giao dịch, hơn 600 tỷ USD vốn hóa đã bị thổi bay khỏi 10 cái tên hàng đầu trong lĩnh vực công nghệ và bán dẫn. Con số này không chỉ là lời cảnh báo về mức độ nhạy cảm của thị trường, mà còn phản ánh một thực tế khắc nghiệt: chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu, vốn đã mỏng manh sau đại dịch, đang đứng trước nguy cơ đứt gãy nghiêm trọng.

Cú sốc từ eo biển Hormuz và sự sụt giảm của những gã khổng lồ bán dẫn

Việc khu vực eo biển Hormuz bị phong tỏa hiệu quả bởi xung đột không chỉ khiến giá năng lượng tăng vọt mà còn chặn đứng dòng chảy của hàng hóa, bao gồm cả những linh kiện bán dẫn quan trọng từ châu Á.

Hệ quả được cảm nhận rõ nét nhất tại thị trường chứng khoán châu Á. Các nhà sản xuất chip Hàn Quốc là SK Hynix và Samsung Electronics, những đối tác cung cấp linh kiện bộ nhớ quan trọng cho Nvidia, đã chứng kiến mức giảm lần lượt 9,5% và 7,8% trong phiên giao dịch tại Seoul.

Taiwan Semiconductor Manufacturing (TSMC), nhà sản xuất chip theo hợp đồng lớn nhất thế giới và là đối tác chiến lược không thể thay thế của Nvidia, cũng không nằm ngoài vòng xoáy. Cổ phiếu của hãng này đã giảm 4,2% trên thị trường chứng khoán Đài Loan.

Tại Phố Wall, làn sóng bán tháo cũng diễn ra mạnh mẽ khi Nvidia giảm 6,2% vốn hóa tương đương 85 tỷ USD, trong khi các “người anh em” trong ngành như Broadcom và AMD cũng ghi nhận mức sụt giảm đáng kể.

Tuy nhiên, điều đáng nói là giới phân tích cho rằng đây không chỉ đơn thuần là một đợt điều chỉnh kỹ thuật. Ông Brad Gastwirth, Trưởng bộ phận nghiên cứu và thông minh thị trường toàn cầu tại Circular Technologies, nhấn mạnh trong một báo cáo rằng mối nguy lớn nhất với lĩnh vực công nghệ không phải là sự gián đoạn trực tiếp trong sản xuất, mà là tác động lạm phát lan tỏa thông qua chi phí năng lượng và vận tải.

“Các cơ sở sản xuất chất bán dẫn tiêu thụ năng lượng cực kỳ lớn và bất kỳ sự gia tăng bền vững nào về giá điện hoặc nhiên liệu đều có thể ảnh hưởng đến hoạt động kinh tế của ngành sản xuất”, ông Gastwirth phân tích.

Những “đốm lửa” đầu tiên từ tấn công trực tiếp vào cơ sở hạ tầng công nghệ

Không chỉ dừng lại ở những lo ngại trên giấy, xung đột đã bắt đầu gây ra những thiệt hại vật chất cụ thể. Báo cáo từ BBC cho thấy các tập đoàn công nghệ lớn đã phải kích hoạt các quy trình khẩn cấp để bảo vệ nhân viên và cơ sở vật chất tại Trung Đông. Amazon Web Services (AWS) xác nhận các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái đã đánh trúng ba cơ sở của hãng tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) và Bahrain, gây ra hỏa hoạn và gián đoạn kết nối.

Nvidia, mặc dù khẳng định “hiện không gặp bất kỳ sự gián đoạn nào trong chuỗi cung ứng”, cũng đã phải thắt chặt các biện pháp an ninh. Công ty được cho là đã tạm thời đóng cửa văn phòng tại Dubai và yêu cầu nhân viên làm việc từ xa. Google cũng ghi nhận tình trạng nhiều nhân viên bị mắc kẹt do các chuyến bay bị hủy, cho thấy tác động dây chuyền đến nguồn nhân lực và khả năng vận hành. Snap cũng đã yêu cầu nhân viên làm việc từ xa và tuân theo các hướng dẫn an ninh địa phương.

Những sự cố này phơi bày một thực tế rằng, các trung tâm dữ liệu và văn phòng khu vực - những mắt xích quan trọng trong hệ sinh thái công nghệ toàn cầu, đang trở nên mong manh hơn bao giờ hết trước bối cảnh địa chính trị bất ổn.

Nút thắt logistics và bài toán chi phí

Các chuyên gia logistics cảnh báo rằng những con số thống kê về tàu thuyền bị mắc kẹt chỉ là phần nổi của tảng băng. Theo hãng nghiên cứu Clarksons, khoảng 3.200 tàu, tương đương 4% tổng trọng tải tàu biển toàn cầu, đang nằm im lìm bên trong vịnh Ba Tư. Dù con số này có vẻ nhỏ, nhưng hiệu ứng domino là không thể tránh khỏi.

Ông Michael Goldman từ CARU Containers giải thích: “Chuỗi cung ứng giống như một đoàn tàu dài với nhiều toa. Nếu một toa bị trật bánh, nó sẽ gây ra hiệu ứng dây chuyền lên những toa phía trước và phía sau”.

Việc phải chuyển hướng vòng qua mũi Hảo Vọng thay vì đi qua kênh đào Suez và Biển Đỏ khiến thời gian vận chuyển kéo dài thêm 10 đến 14 ngày, cùng với chi phí nhiên liệu phát sinh thêm khoảng 1 triệu USD cho mỗi chuyến tàu.

Vận tải hàng không cũng chịu áp lực nặng nề khi không phận của nhiều quốc gia như UAE, Qatar, Bahrain, Kuwait, Iraq và Iran bị đóng cửa, làm tê liệt các trung tâm trung chuyển hàng hóa quan trọng. Các hãng vận tải lớn như Maersk đã thông báo sẽ áp dụng phụ phí rủi ro chiến tranh, đẩy chi phí logistics lên cao hơn nữa.

Đằng sau làn sóng bán tháo

Thú vị là, trong khi thị trường hoảng loạn bán tháo, một số tổ chức tài chính lớn lại bắt đầu nhìn thấy cơ hội. Các quỹ đầu tư như Aberdeen Investments, Invesco và Fidelity International đang coi đợt sụt giảm này là một cơ hội mua vào, dựa trên niềm tin rằng sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ vượt qua những cú sốc địa chính trị ngắn hạn.

Bà Pruksa Iamthongthong, Giám đốc cổ phiếu châu Á - Thái Bình Dương tại Aberdeen Investments, nhận định: “Chúng tôi coi sự biến động này là cơ hội để mua vào. Đợt bán tháo gần đây được thúc đẩy nhiều hơn bởi lo ngại về lạm phát do giá dầu tăng hơn là bởi các yếu tố cơ bản”. Ông David Chao từ Invesco cũng nhất quán với quan điểm này khi cho rằng chu kỳ bán dẫn đang phát triển mạnh mẽ nhờ chi tiêu cho AI, và “bất kỳ sự sụt giảm nào cũng là cơ hội mua vào”.

Tuy nhiên, một chiến lược thận trọng hơn cũng được đưa ra. Ông Stephen Dover từ Franklin Templeton Institute khuyến nghị không nên “mua vào mọi đợt giảm giá”, mà nên tập trung vào những doanh nghiệp dẫn đầu với dòng tiền rõ ràng và bảng cân đối kế toán mạnh mẽ trong chuỗi giá trị AI.

Hội nghị GTC 2026 và tương lai ngành bán dẫn

Trong bối cảnh đầy bất ổn, Nvidia đang chuẩn bị cho Hội nghị các nhà phát triển GTC 2026 thường niên, dự kiến diễn ra từ ngày 16 đến 19 tháng 3 tại California. Sự kiện này được kỳ vọng sẽ là chất xúc tác mạnh mẽ, có thể làm lu mờ những lo ngại về kinh tế vĩ mô. Giám đốc điều hành Jensen Huang đã hé lộ sẽ “trình làng một con chip mà thế giới chưa từng thấy”.

Theo giới công nghiệp, Nvidia dự kiến sẽ giới thiệu kiến trúc GPU thế hệ tiếp theo mang tên “Feynman”, dự kiến ra mắt vào năm 2028. Đây sẽ là sản phẩm đầu tiên sử dụng quy trình 1 nanomet từ TSMC. Bên cạnh đó, các công nghệ tiên tiến như bộ nhớ băng thông cao HBM4 do Samsung và SK Hynix cung cấp, giải pháp làm mát bằng chất lỏng, nguồn điện 800V, và quang học tích hợp CPO cũng sẽ được giới thiệu.

Sự kiện này không chỉ là cơ hội để Nvidia khẳng định vị thế dẫn đầu trong cuộc đua AI, mà còn là liều thuốc thử cho niềm tin của thị trường vào tiềm năng tăng trưởng dài hạn của ngành, bất chấp những cơn gió ngược từ địa chính trị. Nếu những công nghệ được trình làng đủ sức thuyết phục, GTC 2026 hoàn toàn có thể là điểm đảo chiều cho cổ phiếu công nghệ, chứng minh rằng sự bùng nổ của AI vẫn là câu chuyện đầu tư trung tâm của thập kỷ này.