Các nước đồng minh đang phải gồng mình để tài trợ cho nợ công 30 nghìn tỷ USD của Mỹ

Một bức tranh tài chính đầy mâu thuẫn đang hiện ra rõ nét khi nhìn vào dòng vốn 30 nghìn tỷ USD của thị trường trái phiếu Kho bạc Mỹ. Phân tích mới nhất từ Bloomberg dựa trên dữ liệu chính thức của Bộ Tài chính Mỹ cho thấy một sự phân cực chưa từng có: các quốc gia đồng minh thân cận với Washington đã phải gồng mình mua vào kỷ lục, trong khi những nước ít liên kết lại quay lưng bán tháo mạnh tay.

Câu chuyện này không chỉ đơn thuần là những con số thống kê, mà còn phản ánh sâu sắc những biến động địa chính trị dưới tác động của các chính sách khó lường từ Tổng thống Donald Trump, đồng thời đặt ra dấu hỏi lớn về tính bền vững trong cán cân tài trợ nợ công của siêu cường số một thế giới.

Theo số liệu được tổng hợp, các nước được xem là đồng minh gần gũi nhất của Mỹ đã mua ròng 463,9 tỷ USD trái phiếu kho bạc trong năm 2025. Đây là con số mua ròng hàng năm cao nhất kể từ ít nhất là năm 2016, một kỷ lục đáng chú ý trong bối cảnh thị trường tài chính toàn cầu có nhiều biến động. Ở chiều ngược lại, nhóm các quốc gia ít liên minh nhất với Washington đã bán ra tới 125,24 tỷ USD nợ của chính phủ Mỹ trong cùng kỳ, đánh dấu mức bán ròng mạnh nhất trong vòng sáu năm qua.

Để có cái nhìn toàn cảnh và khách quan, cần nhìn vào dòng chảy dài hạn. Từ năm 2016 đến 2025, các nước không phải đồng minh và trung lập đã bán tổng cộng 673 tỷ USD trái phiếu kho bạc Mỹ. Trong khi đó, khối đồng minh chỉ có duy nhất một năm bán ra, còn lại đều không ngừng tăng cường nắm giữ.

Sự dịch chuyển mang tính cơ cấu này diễn ra ngày càng mạnh mẽ khi những quyết sách khó lường từ Nhà Trắng làm xói mòn niềm tin của nhà đầu tư, dù phần lớn giới chuyên môn vẫn thừa nhận rằng nợ Mỹ sẽ tiếp tục giữ vững vị thế là tài sản an toàn chuẩn mực toàn cầu.

Việc phân loại các quốc gia thành đồng minh, đối tác hay trung lập được thực hiện dựa trên một phương pháp học thuật phổ biến: xem xét hành vi bỏ phiếu tại Liên Hợp Quốc và so sánh với lập trường của Mỹ. Dữ liệu từ Bộ Ngoại giao Mỹ về các nghị quyết quan trọng cho thấy những đồng minh quân sự lâu năm như Australia bỏ phiếu nhất quán với Washington, trong khi các nền kinh tế lớn như Trung Quốc, Ấn Độ và Brazil thường xuyên có lập trường đối lập. Một trường hợp thú vị là Mexico, láng giềng của Mỹ, lại rơi vào nhóm trung lập.

Sự tập trung ngày càng cao của trái phiếu Mỹ vào tay các đồng minh đang phơi bày một thực tế nhạy cảm: Washington đang phụ thuộc vào bạn bè để gánh vác gánh nặng nợ nần, ngay cả khi chính quyền này theo đuổi những chính sách “Nước Mỹ trên hết” gây sức ép lên chính các đồng minh thân cận.

Chỉ riêng động thái Tổng thống Trump muốn kiểm soát Greenland hồi tháng trước đã khiến châu Âu dấy lên suy đoán về khả năng “vũ khí hóa” lượng nắm giữ nợ Mỹ thông qua bán tháo. Kathy Jones, chiến lược gia thu nhập cố định hàng đầu tại Charles Schwab, nhận định thẳng thắn rằng việc gây hấn với cả bạn lẫn thù không phải là một ý hay đối với một quốc gia nợ ròng, đặc biệt là nước có thâm hụt ngân sách cao và phải phụ thuộc vào nguồn vốn nước ngoài. Bà cảnh báo hành động như vậy có thể đẩy chi phí đi vay lên cao và tạo ra sự bất ổn khó lường.

Nhìn vào danh sách cụ thể, Vương quốc Anh, Canada và Nhật Bản là những cái tên mua nhiều trái phiếu kho bạc Mỹ nhất trong năm 2025. Tuy nhiên, con số của Vương quốc Anh cần được nhìn nhận thận trọng vì có thể bị ảnh hưởng bởi vai trò trung tâm tài chính toàn cầu của nước này. Ở phía bên kia, Trung Quốc, Ấn Độ và Brazil dẫn đầu danh sách bán ra.

Điểm đặc biệt đáng chú ý là Bỉ cũng nằm trong nhóm bán nhiều, bởi đây thường được xem là điểm đến của các tài khoản Trung Quốc, một chi tiết quan trọng khi phân tích dòng vốn thực tế từ Bắc Kinh. Ngay cả khi loại trừ Vương quốc Anh và Bỉ để tránh nhiễu số liệu, các đồng minh của Mỹ vẫn là những người mua ròng và mức mua năm 2025 còn vượt cả năm 2024.

Sự dịch chuyển khỏi các tài sản định danh bằng đồng USD đang có cơ sở vững chắc và diễn ra trên nhiều mặt trận. Nó diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Trump liên tục có những động thái tấn công vào sự độc lập của Cục Dự trữ Liên bang, các cuộc chiến thương mại leo thang và sự phân cực chính trị ngày càng sâu sắc tại Mỹ. Ông cũng thường xuyên cáo buộc các nước khác tìm cách làm yếu đồng tiền để thúc đẩy xuất khẩu, ngụ ý rằng đồng USD đang bị định giá quá cao một cách bất công.

Với việc nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ khoảng một phần ba tổng lượng trái phiếu kho bạc Mỹ đang lưu hành, rủi ro đặt ra là ngày càng nhiều quốc gia có thể noi gương Trung Quốc, Ấn Độ và Brazil để giảm quy mô tiếp xúc với USD nếu họ cảm thấy bất an trước các chính sách của Washington.

Một tín hiệu đáng chú ý là hồi đầu tháng này, các cơ quan quản lý tại Trung Quốc được cho là đã khuyến nghị các tổ chức tài chính trong nước hạn chế nắm giữ trái phiếu kho bạc Mỹ vì lo ngại biến động thị trường. Trước đó, quỹ hưu trí lớn nhất châu Âu cũng đã dành phần lớn thời gian của năm ngoái để giảm mạnh tỷ trọng đầu tư vào chứng khoán này.

Trung Quốc yêu cầu các ngân hàng giảm tiếp xúc trái phiếu Kho bạc Mỹ

Trung Quốc yêu cầu ngân hàng giảm nắm giữ trái phiếu kho bạc Mỹ giữa biến động thị trường: Phân tích chi tiết từ Bloomberg, tác động lợi suất 10 năm tăng lên 4.25%, bối cảnh giảm holdings dài hạn và hệ quả đối với USD, forex. WikiFX tổng hợp cập nhật mới nhất.

Thông tin 2026-02-09

相关内容

Maxence Visseau, giám đốc nghiên cứu tại công ty đầu tư Arkevium, đưa ra một góc nhìn sắc sảo và đáng suy ngẫm. Ông cho rằng rủi ro không nằm ở việc Trung Quốc bán ra, bởi điều đó đã được thị trường phản ánh và định giá từ lâu, mà rủi ro thực sự nằm ở chỗ các đồng minh ngừng mua hoặc bắt đầu phòng ngừa rủi ro hàng loạt.

Hiện chưa có dấu hiệu nào cho thấy kịch bản này sắp xảy ra, và nhu cầu có thể bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác nhau. Tuy nhiên, nếu một làn sóng rút vốn khỏi trái phiếu kho bạc Mỹ thực sự diễn ra, nó sẽ đẩy lợi suất tăng vọt và gây áp lực khủng khiếp lên nhu cầu tài trợ của Washington.

Để hình dung mức độ hỗn loạn có thể xảy ra, chỉ cần nhìn lại hành động giá sau khi Tổng thống Trump áp đặt thuế quan toàn cầu một cách mạnh tay vào tháng 4 năm 2025. Khi đó, chỉ số biến động ngụ ý của trái phiếu kho bạc Mỹ đã vọt lên mức cao nhất kể từ cuối năm 2023. Biến động tỷ giá hối đoái nhảy vọt lên mức cao nhất trong hai năm, và chỉ số VIX đo lường biến động thị trường cổ phiếu cũng chạm đỉnh của tám tháng. Đó là một lời cảnh báo sống động về những gì có thể xảy ra nếu niềm tin vào tài sản Mỹ bị lung lay.

Hiện tại, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm đang ở mức vừa trên 4%, giảm nhẹ so với mức cao 4,31% hồi tháng 1. Lợi suất kỳ hạn 30 năm đang ở mức 4,66% sau khi suýt chạm mốc 5% vào tháng trước. Dù vậy, vẫn có những tiếng nói cho rằng những lo ngại về sự phụ thuộc vào đồng minh đang bị thổi phồng quá mức.

Một thực tế quan trọng cần lưu ý là dù lượng nắm giữ trái phiếu kho bạc Mỹ (không tính tín phiếu) của nhà đầu tư nước ngoài đạt mức kỷ lục về giá trị tuyệt đối vào tháng 11 năm 2025, tỷ lệ này chỉ chiếm khoảng một phần ba tổng lượng trái phiếu đang lưu hành. Con số này đã giảm đáng kể so với mức đỉnh 52% vào năm 2012, và nó có nghĩa là cả đồng minh lẫn đối thủ của Mỹ đều có ít đòn bẩy hơn so với hơn một thập kỷ trước.

Thêm vào đó, trái phiếu kho bạc Mỹ vẫn giữ vững vị thế là tài sản an toàn chuẩn mực của thế giới với lợi suất hấp dẫn, khoảng 4,05% trên nợ kỳ hạn 10 năm, giúp tăng cường sức hấp dẫn của kênh đầu tư này. Trong 12 tháng qua, trái phiếu Mỹ mang lại lợi nhuận hơn 5%, vượt trội so với hầu hết các thị trường phát triển khác.

Kiyoshi Ishigane, giám đốc quản lý quỹ cấp cao tại Mitsubishi UFJ Asset Management, một trong những quỹ đầu tư lớn nhất Nhật Bản, khẳng định rằng không có lựa chọn thay thế nào đủ lớn cho thị trường Mỹ. Dù các nhà đầu tư có thể cảm thấy thất vọng trước những chính sách của Washington, việc dịch chuyển vốn sang nơi khác là điều không thực tế.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cũng thường xuyên lên tiếng bác bỏ những luận điệu về việc “bán Mỹ”. Ông lập luận rằng các chính sách kinh tế của chính quyền đang củng cố vị thế của Mỹ như là điểm đến hàng đầu cho dòng vốn toàn cầu. Trong một bài phát biểu gần đây tại Dallas, ông nhấn mạnh rằng nước Mỹ đang khôi phục năng lực công nghiệp, củng cố vị thế dẫn đầu về công nghệ, mở rộng cơ hội kinh tế và tăng cường khả năng chống chịu. Ông cũng tuyên bố chính quyền đang thiết lập lại một khuôn khổ mới cho sự tham gia của Mỹ vào nền kinh tế toàn cầu.

Một khía cạnh khác cũng cần được nhìn nhận một cách thận trọng và tinh tế, đó là việc Trung Quốc liệu có thực sự rút lui khỏi thị trường Mỹ hay không. Dữ liệu chính thức cho thấy Bắc Kinh đã giảm một nửa lượng nắm giữ trái phiếu kho bạc Mỹ kể từ năm 2013.

Tuy nhiên, Brad Setser, chuyên gia cấp cao tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại, đưa ra một giả thuyết đáng chú ý: trên thực tế, Trung Quốc có thể đang gia tăng, chứ không phải giảm, mức độ tiếp xúc với đồng USD. Họ có thể đang mua trái phiếu Mỹ thông qua các kênh không được ghi nhận trực tiếp trong dữ liệu của Mỹ, hoặc tài trợ cho các tổ chức khác để mua trái phiếu hay tín dụng doanh nghiệp Mỹ. Điều này càng được củng cố bởi thực tế rằng lượng nắm giữ của Bỉ, nơi thường được coi là trung tâm lưu ký cho các giao dịch xuyên biên giới, có những biến động đáng kể.

Bức tranh toàn cảnh về dòng vốn nước ngoài vào Mỹ năm 2025, dựa trên dữ liệu chính thức từ hệ thống TIC mới công bố, cho thấy một diễn biến phức tạp hơn. Tổng thể, nhà đầu tư nước ngoài vẫn mua ròng mạnh tổng tài sản tài chính Mỹ dài hạn lên tới 1,55 nghìn tỷ USD trong năm 2025, tăng 31% so với năm trước.

Châu Âu dẫn đầu với dòng vốn vào 873 tỷ USD, Nhật Bản và Vương quốc Anh vẫn là những trụ cột mua ròng quan trọng. Tổng nắm giữ của nước ngoài đạt mức kỷ lục gần 9,4 nghìn tỷ USD vào tháng 11, mặc dù tỷ lệ trên tổng nợ có giảm nhẹ. Điều này cho thấy dù có sự tái cơ cấu, dòng vốn toàn cầu vẫn coi Mỹ là điểm đến hấp dẫn.

Tuy nhiên, bên cạnh dòng vốn vào trái phiếu, cũng cần nhìn vào sự dịch chuyển ở các kênh đầu tư khác. Nhà đầu tư nước ngoài mua ròng cổ phiếu Mỹ tăng gấp đôi lên 717 tỷ USD trong năm 2025, việc mua trái phiếu doanh nghiệp và các loại trái phiếu khác cũng đạt mức cao nhất kể từ ít nhất là năm 2016. Điều này cho thấy sự quan tâm đến thị trường Mỹ vẫn rất lớn, nhưng cơ cấu danh mục đang có sự thay đổi.

Một điểm đáng chú ý khác là nắm giữ chính thức của các ngân hàng trung ương nước ngoài đối với trái phiếu kho bạc Mỹ đã giảm khoảng 12% từ đỉnh năm 2021 xuống còn 3,5 nghìn tỷ USD. Trong khi đó, dự trữ vàng toàn cầu lại đạt mức kỷ lục, theo dữ liệu từ Bộ Tài chính Mỹ và Quỹ Tiền tệ Quốc tế. Đây là một tín hiệu rõ ràng về xu hướng đa dạng hóa dự trữ ngoại hối, dù quy mô vẫn còn khiêm tốn so với thị trường trái phiếu Mỹ.

Kristina Hooper, chiến lược gia thị trường trưởng tại Man Group Plc, đưa ra một cảnh báo quan trọng về rủi ro dài hạn. Bà nhận định rằng nếu xu hướng các nhà đầu tư nước ngoài giảm tỷ trọng nắm giữ trái phiếu kho bạc Mỹ tiếp diễn, nó chắc chắn sẽ tạo áp lực tăng lên lợi suất ở cuối kỳ hạn dài, khiến chi phí đi vay của chính phủ Mỹ tăng cao và gây bất ổn cho toàn bộ hệ thống tài chính.

Tổng hợp tất cả các góc nhìn và dữ liệu, có thể thấy rõ bức tranh về thị trường trái phiếu kho bạc Mỹ đang đứng trước những thách thức mang tính cơ cấu. Sự phụ thuộc ngày càng tăng vào các đồng minh đang tạo ra một lỗ hổng chiến lược lớn, khi mà những người bạn thân thiết nhất lại đang là chỗ dựa cuối cùng cho gánh nặng nợ công khổng lồ.

Dù sức hấp dẫn về lợi suất và thanh khoản, cùng với việc thiếu vắng các kênh đầu tư thay thế có quy mô tương đương, vẫn đang giữ chân dòng vốn toàn cầu, thì những dấu hiệu dịch chuyển mang tính dài hạn là không thể phủ nhận.

Câu chuyện này không chỉ là những con số hàng trăm tỷ USD được mua vào hay bán ra. Nó là tấm gương phản chiếu một thế giới đa cực đang hình thành, nơi tiền bạc không còn chảy một chiều dựa trên uy tín tuyệt đối, mà đã bắt đầu phân nhánh dựa trên địa chính trị và niềm tin vào sự ổn định dài hạn.

Liệu nước Mỹ có thể tiếp tục dựa vào những người bạn thân nhất để bù đắp cho sự rời bỏ của những đối tác còn lại hay không, đó vẫn là ẩn số lớn nhất của thị trường tài chính trong những năm tới.