Lời nói đầu:Trong một hầm trú ẩn hạt nhân cũ ở Thụy Sĩ, gã khổng lồ stablecoin Tether đang âm thầm xây dựng kho dự trữ vàng vật chất khổng lồ, với tham vọng định hình lại thị trường kim loại quý toàn cầu.
Giá vàng liên tục lập kỷ lục mới, đã có lúc vượt 5,600 USD/ounce, không chỉ do các ngân hàng trung ương mua vào mà còn bởi một “người chơi mới” đầy bất ngờ: Tether, công ty phát hành USDT. Với tốc độ mua 1-2 tấn vàng mỗi tuần, họ đang trở thành một “ngân hàng trung ương vàng” tư nhân và thách thức các định chế tài chính truyền thống.

Trong số khoảng 370,000 hầm trú ẩn hạt nhân thời Chiến tranh Lạnh còn rải rác khắp Thụy Sĩ, có một nơi đang hoạt động hết công suất.
Hàng tuần, hơn một tấn vàng được đưa vào kho tiền kiên cố được bảo vệ bởi những cánh cửa thép dày nhiều lớp này. Chủ nhân của nó không phải một quốc gia hay ngân hàng trăm năm tuổi, mà là Tether Holdings SA - công ty đứng sau đồng stablecoin lớn nhất thế giới, USDT.
Động thái này đang đưa Tether từ một “gã khổng lồ tiền số” trở thành một trong những lực lượng mua vàng vật chất mạnh mẽ và bí ẩn nhất thế giới, giữa lúc giá vàng tăng vọt lên những đỉnh cao chưa từng thấy.
Bối cảnh vàng tăng “không tưởng” và sự dịch chuyển dòng tiền
Năm 2025, giá vàng thế giới tăng 64%, và từ đầu năm 2026 đến nay đã tiếp tục tăng thêm 18%, có thời điểm chạm mốc 5.600 USD/ounce. Đà tăng này được thúc đẩy bởi nhiều yếu tố: nhu cầu tài sản an toàn gia tăng, chính sách tiền tệ nới lỏng từ Mỹ, và đặc biệt là làn sóng mua vàng dự trữ chưa từng có của các ngân hàng trung ương toàn cầu, trong đó nổi bật là Trung Quốc.
Trong bối cảnh đó, một xu hướng đáng chú ý khác là dòng tiền đang rút khỏi các tài sản tiền điện tử mang tính đầu cơ cao để chảy vào các kênh trú ẩn truyền thống. Tổng vốn hóa thị trường stablecoin, vốn được dùng làm “bến đỗ” tạm thời trong thị trường tiền số, đã giảm 2.24 tỷ USD chỉ trong 10 ngày.
Các nhà phân tích cho rằng đây là dấu hiệu cho thấy tâm lý thận trọng, ưu tiên sự an toàn đang chi phối thị trường. Vàng, với vai trò là “tài sản giữ giá” tối thượng, trở thành điểm đến lý tưởng.
Tether tăng tốc “gom vàng” với quy mô khổng lồ
Đứng giữa ngã ba của hai dòng chảy tài chính này, Tether đã có một động thái chiến lược đầy táo bạo. Theo các thông báo và báo cáo gần đây, chỉ trong quý IV/2025, Tether đã mua thêm khoảng 27 tấn vàng. Con số này gần như tương đương với mức mua ròng 26 tấn của quý III, cho thấy tốc độ tích lũy ổn định và đều đặn.
Tính tổng cộng trong cả năm 2025, Tether đã mua vào hơn 70 tấn vàng cho các quỹ dự trữ và đồng stablecoin vàng XAUT của mình. Với khối lượng này, Tether đã vượt qua hầu hết các ngân hàng trung ương trên thế giới về khối lượng mua ròng công bố. Chỉ có Ngân hàng Trung ương Ba Lan, với 102 tấn được bổ sung, là mua nhiều hơn.
Paolo Ardoino, CEO của Tether, tự tin tuyên bố: “Chúng tôi đang hoạt động với quy mô khiến Quỹ Đầu tư Vàng Tether hiện tương đương với các chủ thể nắm giữ vàng cấp quốc gia”.
Theo tiết lộ của chính Ardoino, Tether hiện sở hữu khoảng 140 tấn vàng vật chất, với tổng giá trị ước tính lên tới 24 tỷ USD. Phần lớn trong số này là dự trữ của công ty, bên cạnh số vàng dùng để đảm bảo cho token XAUT.
Khối lượng khổng lồ này được lưu trữ trong các kho tiền tại Thụy Sĩ, và theo Bloomberg, đây là kho dự trữ vàng tư nhân lớn nhất thế giới được biết đến, không tính các ngân hàng trung ương, quỹ ETF hay ngân hàng thương mại.
Đáng nói là, cơn khát vàng của Tether vẫn chưa có dấu hiệu dừng lại. Ardoino cho biết công ty đang mua với tốc độ khoảng 1 đến 2 tấn vàng mỗi tuần và dự định sẽ duy trì nhịp độ này “chắc chắn trong vài tháng tới”. Ông cũng tiết lộ kế hoạch dài hạn là phân bổ từ 10% đến 15% danh mục đầu tư của Tether vào vàng vật chất, bên cạnh 10% dành cho Bitcoin.

Tham vọng trở thành “Ngân hàng Trung ương Vàng” và cuộc chiến với phố Wall
Tuy nhiên, Tether không chỉ đơn thuần là một nhà đầu tư tích trữ. Tham vọng của họ lớn hơn thế nhiều. Ardoino thẳng thắn mô tả vai trò của công ty trên thị trường vàng “tương tự như một ngân hàng trung ương” và tuyên bố: “Chúng tôi sắp trở thành một trong những ngân hàng trung ương vàng lớn nhất thế giới”.
Để hiện thực hóa tham vọng đó, Tether đang chuẩn bị cạnh tranh trực tiếp với các ngân hàng bán buôn vàng lớn nhất phố Wall như JPMorgan Chase & Co. và HSBC.
Dấu hiệu rõ ràng nhất cho thấy điều này là việc Tether vừa tuyển dụng hai chuyên gia giao dịch kim loại quý cấp cao từ HSBC. Đó là Vincent Domien, cựu Giám đốc Giao dịch Kim loại Toàn cầu của HSBC, và Mathew O'Neill, cựu Giám đốc Phát hành Kim loại quý khu vực EMEA.
Việc chiêu mộ nhân tài từ một định chế hàng đầu như HSBC cho thấy Tether không chỉ muốn mua và tích trữ, mà còn muốn xây dựng một sàn giao dịch vàng nội bộ đẳng cấp thế giới để chủ động tìm nguồn cung, giao dịch và tận dụng các cơ hội chênh lệch giá (arbitrage) trên thị trường.
Chiến lược này xuất phát từ niềm tin sâu sắc của lãnh đạo Tether vào vàng. Ardoino chia sẻ: “Về mặt logic, vàng là một tài sản an toàn hơn bất kỳ đồng tiền quốc gia nào”. Ông chỉ ra rằng mọi ngân hàng trung ương trong khối BRICS đều đang mua vàng, và người dùng tại các thị trường mới nổi của USDT cũng chính là những người ưa chuộng vàng như một công cụ tự bảo vệ khỏi rủi ro mất giá tiền tệ.
Tầm nhìn của ông còn xa hơn: “Có những quốc gia nước ngoài đang mua rất nhiều vàng, và chúng tôi tin rằng những quốc gia này sẽ sớm phát hành phiên bản token hóa của vàng như một loại tiền tệ cạnh tranh với đồng USD”.

Tác động lên thị trường và những ý kiến trái chiều
Với quy mô giao dịch khổng lồ, khoảng 1 tỷ USD vàng vật chất mỗi tháng, hoạt động của Tether không thể không tạo ra những gợn sóng trên thị trường toàn cầu.
Các nhà phân tích tại Jefferies Financial Group Inc. nhận định rằng việc mua hàng của Tether “có thể đã đóng góp vào đợt tăng giá 65% của vàng trong năm ngoái”, và mô tả công ty này là “một người mua mới đáng kể” có khả năng thúc đẩy nhu cầu vàng bền vững.
Tuy nhiên, cần nhìn nhận một cách cân bằng. Dù nổi bật, Tether vẫn chỉ là một phần nhỏ trong cơn sốt vàng lớn hơn nhiều. Các ngân hàng trung ương và nhà đầu tư quỹ ETF đã cùng nhau mua vào hơn 1,500 tấn vàng.
John Reade, Chiến lược gia trưởng của Hội đồng Vàng Thế giới (World Gold Council), nhận xét: “Họ (Tether) đã là một thành phần của đợt tăng giá, nhưng dù thế nào cũng không phải là tất cả”. Ông cho rằng hoạt động mua của Tether có tác động đến giá, nhưng chỉ là một phần nhỏ trong lý do khiến giá vàng tăng phi mã.
Bên cạnh đó, động thái này của Tether cũng đi kèm không ít rủi ro và chỉ trích. Việc chuyển dịch dự trữ khỏi các tài sản thanh khoản cao như trái phiếu kho bạc Mỹ sang vàng có thể làm phức tạp khả năng đáp ứng nhu cầu rút tiền lớn và nhanh chóng, đe dọa cam kết “1 USDT luôn bằng 1 USD” cốt lõi của họ.
Hồi tháng 11, S&P Global Ratings đã hạ mức đánh giá độ ổn định của USDT xuống “yếu”, với lý do phản ánh việc “tăng mức độ tiếp xúc với các tài sản rủi ro cao trong dự trữ của USDT” như Bitcoin, vàng, các khoản vay thế chấp và trái phiếu doanh nghiệp, cùng với việc công bố thông tin còn hạn chế.
Tương lai của vàng token hóa và bài toán tài chính toàn cầu
Ngoài việc mua vàng vật chất, Tether đang tích cực đặt cược vào tương lai của vàng số hóa (tokenized gold) thông qua sản phẩm Tether Gold (XAUT). Mỗi token XAUT được đảm bảo bởi một ounce vàng vật chất lưu trữ tại Thụy Sĩ và có thể đổi ra thỏi vàng thật.
Hiện tại, lượng XAUT đang lưu hành tương đương khoảng 16 tấn vàng, trị giá 2.7 tỷ USD. Ardoino lạc quan dự đoán có “cơ hội tốt” để XAUT đạt quy mô 5 đến 10 tỷ USD lưu hành vào cuối năm nay. Nếu điều đó xảy ra, chỉ riêng để hỗ trợ cho XAUT, Tether có thể sẽ phải mua hơn một tấn vàng mỗi tuần.
Sự trỗi dậy của Tether trên thị trường vàng phản ánh một xu thế tài chính sâu sắc hơn: sự hội tụ giữa thế giới tiền điện tử và tài sản truyền thống, được liên kết bởi sự hoài nghi chung về nợ công và sự mất giá của tiền pháp định.
Ardoino thẳng thắn bày tỏ quan điểm: “Chúng tôi tin rằng thế giới đang tiến về phía bóng tối. Chúng tôi tin rằng có rất nhiều hỗn loạn”.
Câu chuyện về những thỏi vàng trong hầm trú ẩn hạt nhân Thụy Sĩ không chỉ là câu chuyện về một công ty. Nó là một ẩn dụ về thời đại chúng ta đang sống, khi các tập đoàn tư nhân sở hữu lượng vàng khổng lồ bắt đầu đóng những vai trò vốn dĩ thuộc về các quốc gia, và khi ranh giới giữa tiền pháp định, tiền mã hóa và vàng ngày càng trở nên mờ nhòe.
Dù tương lai của đồng USD có ra sao, thì những thỏi vàng nằm sâu dưới lòng đất ấy, và những mã token đại diện cho chúng trên blockchain, đã trở thành một phần không thể phủ nhận của bài toán tài chính toàn cầu mới.