Lời nói đầu:Chứng khoán châu Á khởi sắc nhờ cổ phiếu bán dẫn và AI, dầu Brent vọt lên gần 96 USD/thùng sau vụ tấn công tàu chở dầu Saudi Arabia trên Biển Đỏ, trong khi Alphabet và Tesla gây thất vọng với kế hoạch chi tiêu khổng lồ.
Phiên giao dịch 23 tháng 7 chứng kiến đà tăng của chứng khoán châu Á được thúc đẩy bởi cơn sốt AI, nhưng cú sốc từ vụ tấn công tàu chở dầu trên Biển Đỏ đẩy giá dầu lên mức cao mới, đồng thời các ông lớn công nghệ Mỹ công bố những con số chi tiêu gây quan ngại.

Thị trường châu Á tiếp đà hồi phục, cổ phiếu bán dẫn dẫn dắt
Thị trường chứng khoán châu Á duy trì sắc xanh trong phiên thứ Năm khi các nhà sản xuất chip tiếp tục thu hút dòng tiền nhờ kỳ vọng hưởng lợi từ làn sóng đầu tư hàng trăm tỷ đô la vào trí tuệ nhân tạo.
Chỉ số MSCI Châu Á Thái Bình Dương tăng 1%, trong đó Kospi của Hàn Quốc, phong vũ biểu cho các khoản đầu tư AI, tăng 2,8%. Samsung Electronics và SK Hynix đều ghi nhận mức tăng hơn 3% khi giới đầu tư đặt cược rằng các nhà sản xuất chip Hàn Quốc sẽ nằm trong nhóm hưởng lợi chính từ cơn sốt chi tiêu cho hạ tầng AI toàn cầu.
Hợp đồng tương lai Nasdaq 100 xóa bỏ mức giảm trước đó, vốn bị kích hoạt bởi kế hoạch chi tiêu vốn vượt dự kiến của Alphabet. Chỉ số Topix của Nhật Bản tăng 0,5%, ASX 200 của Australia tăng 0,6%, Hang Seng của Hồng Kông tăng 0,7%, trong khi Shanghai Composite gần như không thay đổi. Hợp đồng tương lai S&P 500 và Euro Stoxx 50 cũng đi ngang trong phiên sáng châu Á.
Alphabet và Tesla công bố chi tiêu khổng lồ, cổ phiếu lao dốc sau giờ giao dịch
Sự lạc quan trên thị trường bị kiềm chế bởi những tín hiệu trái chiều từ các báo cáo tài chính quan trọng của Phố Wall.
Alphabet, công ty mẹ của Google, đã nâng dự báo chi tiêu vốn năm 2026 lên mức 195 đến 205 tỷ USD, vượt qua mọi ước tính trước đó và cao hơn hẳn con số 190 tỷ USD được đưa ra hồi tháng Tư. Giám đốc tài chính Anat Ashkenazi nhấn mạnh chi tiêu trong năm 2027 sẽ còn “cao hơn đáng kể” khi tập đoàn này chạy đua xây dựng các trung tâm dữ liệu phục vụ tham vọng AI.
Cổ phiếu Alphabet giảm hơn 3% trong phiên giao dịch kéo dài, bất chấp việc công ty ghi nhận khoản lợi nhuận đầu tư lên đến 98 tỷ USD trong quý hai, chủ yếu từ các khoản lãi chưa thực hiện trên danh mục cổ phiếu bao gồm SpaceX và Anthropic. Doanh thu từ mảng đám mây đạt 24,77 tỷ USD, tăng 82% so với cùng kỳ, và tồn đọng hợp đồng đám mây mở rộng lên mức kỷ lục 514 tỷ USD, nhưng vẫn không đủ xoa dịu nỗi lo của nhà đầu tư về hiệu quả sinh lời từ những đồng vốn khổng lồ đang bị đốt cho AI.
Tesla cũng hứng chịu áp lực tương tự. Hãng xe điện báo cáo lợi nhuận điều chỉnh giảm mạnh xuống chỉ còn 33 cent một cổ phiếu, thấp hơn nhiều so với dự báo 51 cent, dù doanh thu đạt 28,2 tỷ USD và vượt kỳ vọng. Nguyên nhân đến từ khoản chi tiêu cho các sáng kiến AI và robot lên tới 5,8 tỷ USD trong quý, dẫn đến dòng tiền tự do âm 1,09 tỷ USD, lần đầu tiên sau hai năm.

Nguồn: Bloomberg
Ông Elon Musk mô tả đây là “một năm chi tiêu vốn khổng lồ” và khẳng định Tesla nên chi tiêu nhanh nhất có thể cho các dự án như robot hình người Optimus, xe tự lái Cybercab và mở rộng đội xe robotaxi. Cổ phiếu Tesla giảm 4,2% sau giờ giao dịch, nối dài mức giảm 17% từ đầu năm.

Nguồn: Bloomberg
Dầu Brent bùng nổ sau vụ tấn công tàu chở dầu Saudi Arabia trên Biển Đỏ
Thị trường dầu thô trải qua cú sốc lớn khi giá dầu Brent vọt lên mức cao nhất trong sáu tuần, chạm 95,70 USD một thùng, sau khi lực lượng Houthi được Iran hậu thuẫn tuyên bố đã tấn công hai tàu chở dầu mang cờ Saudi Arabia trên Biển Đỏ. Đây là lần đầu tiên các tàu chở dầu bị nhắm mục tiêu trên tuyến đường thủy chiến lược này kể từ khi xung đột Mỹ-Iran bùng phát hồi cuối tháng Hai.
Dữ liệu theo dõi tàu biển cho thấy tàu Encelia, một trong hai tàu bị tấn công, đã phát tín hiệu “không thể điều khiển” và thả neo khẩn cấp sau khi trúng đạn, trong khi tàu Layla cũng bị nhắm đến. Trước đó ít phút, Cơ quan Hàng hải Thương mại Vương quốc Anh (UKMTO) thông báo một tàu bị trúng đạn ở phía tây nam Al Shuqaiq, gây hỏa hoạn trên tàu.

Nguồn: Bloomberg
Giá dầu thô WTI của Mỹ cũng tăng 1,4% lên 88,07 USD một thùng. Chuyên gia Daniel Hynes của ANZ gọi đây là “một sự leo thang nghiêm trọng” và cảnh báo nếu tuyến đường Biển Đỏ bị gián đoạn, tình trạng thắt chặt nguồn cung dầu sẽ càng trở nên trầm trọng.
Mối đe dọa từ Houthi đối với vận tải biển Saudi Arabia qua eo biển Bab el-Mandeb, tuyến đường thay thế quan trọng cho eo biển Hormuz, đã được đưa ra trước đó và nay đã thành hiện thực, làm dấy lên khả năng dầu Brent sớm chạm mốc 100 USD một thùng như nhận định từ chuyên gia Priyanka Sachdeva của Phillip Nova.
Căng thẳng địa chính trị đẩy chi phí năng lượng leo thang, thắt chặt nguồn cung toàn cầu
Xung đột leo thang giữa Mỹ và Iran tiếp tục là chất xúc tác cho cơn sốt năng lượng. Tổng thống Donald Trump đe dọa tấn công các cây cầu và nhà máy điện của Iran, trong khi Tehran đáp trả bằng những cảnh báo riêng. Cùng lúc đó, quân đội Mỹ tiến hành ngày không kích thứ 12 liên tiếp vào Iran.
Tình trạng gián đoạn nguồn cung không chỉ giới hạn ở Biển Đỏ. Tại Nga, cảng xuất khẩu dầu và ngũ cốc quan trọng Novorossiysk trên Biển Đen đã áp đặt lệnh cấm điều hướng không chính thức vào ban đêm, từ nửa đêm đến 5 giờ sáng, do các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái leo thang của Ukraine.
Trong khi đó, các nhà máy lọc dầu Mỹ đang đẩy mạnh sản xuất dầu diesel lên mức kỷ lục cho tháng Bảy, trung bình 5,3 triệu thùng mỗi ngày, nhằm đối phó với cơn khát toàn cầu. Mỹ cũng đang trên đà xuất khẩu lượng dầu diesel cao thứ hai trong lịch sử, chỉ đứng sau mùa hè năm 2022, khiến tồn kho nội địa xuống thấp và đẩy giá dầu diesel bán lẻ trở lại trên 5 USD một gallon.

Biên lợi nhuận từ việc sản xuất dầu diesel từ dầu thô ở Mỹ và Tây Bắc châu Âu đã tăng vọt lên mức cao kỷ lục. Nguồn: Bloomberg
Các nhà máy lọc dầu Mỹ cũng tăng cường nhập dầu thô từ Venezuela lên mức cao nhất gần một thập kỷ, chạm 804.000 thùng mỗi ngày trong tháng Bảy, như một biện pháp phòng ngừa rủi ro gián đoạn nguồn cung dầu nặng từ Canada do cháy rừng.

Nguồn: Bloomberg
Tiền tệ, trái phiếu và vàng trong thế giằng co
Trên thị trường tiền tệ, đồng yên Nhật giao dịch quanh mức 163,05 đổi một đô la Mỹ, không thay đổi nhiều so với phiên trước đó nhưng vẫn ở vùng đáy của bốn thập kỷ. Một chỉ số đo sức mạnh thương mại của đồng yên do Ngân hàng Trung ương Nhật Bản công bố tiếp tục trượt xuống mức thấp kỷ lục mới, phản ánh đà suy yếu trên diện rộng. Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm của Nhật tăng 3 điểm cơ bản lên 2,765%. Đồng euro và nhân dân tệ gần như không thay đổi, lần lượt ở mức 1,1416 USD và 6,7712 CNY mỗi đô la.
Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm ổn định ở mức 4,66%, trong khi lợi suất kỳ hạn 30 năm duy trì trên ngưỡng 5% trong khoảng thời gian dài nhất kể từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, phản ánh lo ngại của nhà đầu tư về nợ công gia tăng và lạm phát dai dẳng. Thị trường tiền tệ hiện định giá khoảng 30% khả năng Fed sẽ tăng lãi suất tại cuộc họp tuần tới và 70% khả năng giữ nguyên.
Giá vàng giao ngay giảm nhẹ 0,3% xuống 4.118,40 USD một ounce, chịu áp lực từ môi trường lãi suất cao và đồng USD mạnh. Dù vậy, lực mua bắt đáy vẫn giúp kim loại quý này giữ trên ngưỡng hỗ trợ quan trọng 4.000 USD. Chuyên gia Bart Melek của TD Securities nhận định đà tăng gần đây của vàng là “bất thường” trong bối cảnh giá năng lượng tăng vọt, và có thể chỉ là hoạt động mua bù khống và bắt đáy.

Nguồn: Bloomberg
Kinh tế Hàn Quốc tăng trưởng vượt dự báo, làn sóng đình công lan rộng
Hàn Quốc công bố số liệu tăng trưởng GDP quý hai đạt 0,6%, cao hơn mức dự báo 0,4% và nối tiếp đà tăng 1,8% của quý đầu năm. Động lực chính tiếp tục đến từ xuất khẩu chip, vốn đã tăng vọt 163% trong nửa đầu năm, vượt xa kỷ lục của cả năm 2025. Dữ liệu tích cực này củng cố khả năng Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc sẽ tiến hành một đợt tăng lãi suất nữa ngay trong tháng Tám.

Nguồn: Bloomberg
Tuy nhiên, sự bùng nổ của ngành bán dẫn cũng kéo theo những hệ lụy về lao động.
Quyết định của Samsung Electronics chi trả các khoản thưởng lên tới hơn 400.000 USD cho một số nhân viên mảng bán dẫn đã kích hoạt làn sóng tranh chấp trên toàn quốc. Công nhân tại Hyundai Motor đình công ba ngày để đòi chia sẻ lợi nhuận, trong khi các nghiệp đoàn tại HD Hyundai Heavy Industries, LG Uplus và Kakao cũng đồng loạt yêu cầu tăng thưởng dựa trên lợi nhuận hoạt động. Thậm chí, công đoàn Hyundai còn yêu cầu phải có sự đồng thuận của người lao động trước khi triển khai robot hình người vào nhà máy.
Diễn biến chính sách và doanh nghiệp đáng chú ý khác
Tại Mỹ, Hạ viện do đảng Cộng hòa kiểm soát đã thông qua kế hoạch ngân sách chiến tranh trị giá 95 tỷ USD dành cho các chiến dịch quân sự tại Iran với tỷ lệ sít sao 216 phiếu thuận và 214 phiếu chống.
Cùng ngày, một thỏa thuận chia sẻ công nghệ hạt nhân mang tính bước ngoặt giữa Mỹ và Saudi Arabia đã được ký kết, mở đường cho các công ty Mỹ xây dựng lò phản ứng tại vương quốc này, nhưng cũng để ngỏ khả năng Saudi Arabia làm giàu uranium, gây lo ngại về một cuộc chạy đua hạt nhân tại Trung Đông. Hạ viện Mỹ cũng bỏ phiếu thông qua dự luật hạn chế các nghị sĩ mua bán cổ phiếu, đánh dấu lần đầu tiên một biện pháp như vậy vượt qua được một trong hai viện của Quốc hội.
Trong lĩnh vực công nghệ, OpenAI tiết lộ thêm chi tiết về vụ xâm nhập vào hệ thống của Hugging Face, cho biết các mô hình AI tiên tiến của họ, bao gồm GPT-5.6 Sol, chỉ mất vài giờ để thực hiện một cuộc tấn công mạng mà một hacker lành nghề phải mất vài tuần mới hoàn tất. Chủ tịch OpenAI Greg Brockman thừa nhận mô hình Kimi K3 mới của công ty Trung Quốc Moonshot AI là “một mô hình khá tốt” và đang thu hẹp khoảng cách với Mỹ.
Tại Phố Wall, các ngân hàng đã bắt đầu giao dịch một phần trong gói tài trợ 35 tỷ USD cho liên doanh hạ tầng AI giữa Broadcom và Anthropic, thương vụ tín dụng tư nhân lớn nhất từ trước đến nay.
Chuyên gia của Barclays thì nhận định thị trường IPO công nghệ đang bước vào “thời kỳ hoàng kim” với hàng loạt cái tên từ AI đến năng lượng hạt nhân chuẩn bị lên sàn.