Chiến tranh Iran và bài toán lạm phát: Thành viên Fed nói gì về tương lai lãi suất?

Sáng ngày 4 tháng 3 năm 2026, giới đầu tư tài chính toàn cầu đang dồn sự chú ý vào những tín hiệu mới nhất từ Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), đặc biệt là sau khi xung đột tại Iran bùng nổ. Trong một cuộc trả lời phỏng vấn mới đây, Chủ tịch Fed Minneapolis, ông Neel Kashkari, đã có những chia sẻ quan trọng, hé lộ cách tiếp cận thận trọng của ngân hàng trung ương lớn nhất thế giới trước một “cú sốc” địa chính trị khó lường.

Theo ông Kashkari, thời điểm hiện tại vẫn chưa thể xác định rõ liệu cuộc chiến tại Iran có thực sự tạo ra áp lực lạm phát dai dẳng hay không, và do đó, chưa thể định hình các quyết sách về lãi suất. “Cú sốc này có thể tác động đến chính sách tiền tệ”, ông nói, đồng thời nhấn mạnh rằng Fed cần theo dõi sát sao quy mô và độ dài của những ảnh hưởng kinh tế từ cuộc xung đột. Đây được xem là một tuyên bố mang tính chất “chờ và quan sát” rõ ràng nhất từ một quan chức Fed kể từ khi giao tranh nổ ra.

Dù vậy, vị quan chức này cũng thừa nhận rằng lạm phát tổng thể đang ở mức cao và cần được giám sát chặt chẽ, đặc biệt khi nhìn vào quỹ đạo gần đây. Ông lưu ý rằng lạm phát vẫn đang “quá nóng” so với mục tiêu 2% mà Fed đề ra, mặc dù xu hướng chung đang giảm. “Chúng tôi phải đạt được mục tiêu lạm phát 2%”, Kashkari khẳng định, thể hiện quyết tâm không dao động trước những bất ổn ngắn hạn.

Về chính sách tiền tệ và lãi suất trung lập, ông Kashkari cho biết trước đây ông từng nghĩ rằng chính sách đang ở một vị trí tốt, nhưng hiện tại cần thêm nhiều dữ liệu hơn để quyết định hành động trong năm nay. Điều thú vị là ông chỉ ra sức mạnh của nền kinh tế Mỹ đang phản ánh một mức lãi suất trung lập cao hơn. Các khoản đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong tương lai gần được ông đánh giá là một yếu tố có thể đẩy mức lãi suất này lên cao hơn nữa.

Bên cạnh đó, ông Kashkari cũng đề cập đến vấn đề thuế quan. Sự không chắc chắn về triển vọng thuế quan đã gia tăng, nhưng ông không cho rằng vòng thuế quan mới nhất sẽ tạo ra lạm phát mới và cũng không thấy nhiều khả năng thuế quan sẽ tăng đáng kể. Điều này phần nào trấn an thị trường vốn lo ngại về một cuộc chiến thương mại leo thang.

Tuy nhiên, bức tranh toàn cảnh trở nên u ám hơn với nhận định về thị trường lao động. Dù mô tả thị trường lao động đang ở trạng thái “ổn”, ông Kashkari chỉ ra rằng nhu cầu cơ bản về lao động không thực sự cao.

Ông còn tiết lộ thêm, trước khi cuộc tấn công của Iran xảy ra, nhiệm vụ kép của Fed về việc đảm bảo việc làm tối đa và kiểm soát lạm phát cảm thấy ổn định hơn nhiều. Sự thiếu hụt nhu cầu lao động tiềm ẩn này là một tín hiệu đáng lo ngại, cho thấy nền kinh tế có thể không đủ sức chống đỡ trước một cú sốc năng lượng kéo dài.

Về phía doanh nghiệp, ông Kashkari cho biết ông không nhận được nhiều phản ánh về việc lạm phát sẽ gia tăng. Ông vẫn giữ kỳ vọng rằng áp lực lạm phát nói chung và lạm phát nhà ở nói riêng sẽ suy yếu trong năm nay. Dự báo của Fed vào tháng 3 tới đây được ông dự đoán sẽ phản ánh nhiều hơn mức độ không chắc chắn hiện tại.

Tác động từ những phát biểu thận trọng này cùng với diễn biến thực tế trên chiến trường đã ngay lập tức được phản ánh lên thị trường tài chính. Chiến lược gia của chúng tôi nhận định, việc Fed chuyển sang chế độ “chờ và xem” đồng nghĩa với việc sự không chắc chắn đã gia tăng đáng kể. Điều này khiến mọi kỳ vọng về việc cắt giảm lãi suất trước đó tạm thời bị đóng băng.

Số liệu từ thị trường hợp đồng tương lai quỹ liên bang cho thấy, chỉ còn chưa đến 50% khả năng Fed sẽ cắt giảm lãi suất vào giữa năm, một sự sụt giảm mạnh so với mức 80% chỉ vài tuần trước. Cơn sốt lo lắng bao trùm các kênh đầu tư, thể hiện qua chỉ số VIX đã tăng vọt từ mức thấp hồi đầu năm lên trên 21 điểm trong những ngày đầu tháng 3, báo hiệu sự hoảng loạn gia tăng.

Con đường rõ ràng nhất mà cuộc chiến này tác động đến nền kinh tế toàn cầu chính là giá năng lượng. Rủi ro về nguồn cung từ Iran đã đẩy giá dầu Brent vượt ngưỡng 95 USD mỗi thùng, tăng mạnh so với mức dưới 83 USD hồi cuối tháng 2. Đây chính là “cơn đau đầu” mới của Fed bởi nó đe dọa trực tiếp đến xu hướng giảm của lạm phát. Trong khi chỉ số CPI tháng 1 năm 2026 ghi nhận ở mức 2,9%, thì cú sốc năng lượng hiện tại có thể làm chệch hướng quỹ đạo giảm mà thị trường kỳ vọng.

Kết hợp giữa một thị trường lao động thiếu sức bật và một cú sốc giá dầu mạnh, kịch bản đình lạm đang hiện hữu rõ ràng hơn bao giờ hết. Đây sẽ là tình huống khó khăn nhất đối với Fed, khi mà các công cụ chính sách tiền tệ trở nên mất phương hướng: vừa phải kiềm chế lạm phát do chi phí đẩy, vừa phải hỗ trợ một nền kinh tế có nguy cơ tăng trưởng chậm lại.

Mọi con mắt hiện đang đổ dồn vào các dữ liệu kinh tế sắp tới và những tín hiệu tiếp theo từ các quan chức Fed, để tìm kiếm lời giải cho bài toán lãi suất trong bối cảnh chiến sự khó lường.