Trump hé lộ: “Chỉ còn một người trong đầu tôi” cho ghế Chủ tịch Fed

Tại Davos, Tổng thống Trump không chỉ thu hẹp cuộc đua xuống một ứng viên bí mật mà còn công khai cảnh báo: cuộc sống của Chủ tịch Powell tại Fed sau tháng 5/2026 “sẽ không vui vẻ”. Áp lực chính trị và cuộc săn tìm “kỳ lân” tài chính đang đẩy ngân hàng trung ương quyền lực nhất thế giới vào thời khắc lịch sử.

Rạng sáng 22/01/2026 theo giờ Việt Nam, cuộc phỏng vấn độc quyền của Tổng thống Donald Trump với CNBC tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới Davos đã gửi một cú sốc mạnh đến thị trường tài chính toàn cầu.

Ông tiết lộ cuộc tìm kiếm người thay thế Chủ tịch Jerome Powell đã thu hẹp đến mức tối đa: “Chỉ còn một người trong đầu tôi”. Tuyên bố này được đưa ra cùng những chỉ trích nặng nề dành cho vị Chủ tịch Fed đương nhiệm về hiệu suất công việc và các vấn đề quản trị, đánh dấu đỉnh điểm của những căng thẳng đã âm ỉ từ lâu giữa Nhà Trắng và tổ chức được thiết kế để hoạt động độc lập với chính trị này.

Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent, người dẫn dắt quá trình tìm kiếm, cũng xuất hiện tại Davos và hé lộ quyết định có thể được công bố ngay trong tuần tới. Tuy nhiên, chính những lời của ông Trump mới phác họa một bức tranh đầy kịch tính về cuộc chuyển giao quyền lực sắp diễn ra tại ngân hàng trung ương nắm giữ vận mệnh đồng USD.

Cuộc săn tìm “người trong đầu”

Quá trình lựa chọn, khởi động từ tháng 9/2025 với một danh sách ban đầu lên tới 11 ứng viên tiềm năng, đã trải qua nhiều vòng sàng lọc kỹ lưỡng. Tại Davos, Tổng thống Trump đã cung cấp những manh mối quan trọng về diễn biến cuối cùng.

Ông cho biết danh sách đã được thu hẹp xuống còn ba, rồi thực tế là hai người, trước khi tiết lộ: “Và tôi có lẽ có thể nói với quý vị rằng, trong đầu tôi, có lẽ chỉ còn một”. Mặc dù kiên quyết không tiết lộ danh tính “người trong đầu” đó, ông Trump đã dành những lời đánh giá đặc biệt cho các ứng viên cuối cùng, qua đó cho phép giới phân tích phỏng đoán.

Một tên tuổi nổi bật là Rick Rieder, Giám đốc Đầu tư Thu nhập Cố định Toàn cầu của BlackRock. Ông Trump gọi Rieder là “rất ấn tượng” và tiết lộ đây là người cuối cùng ông phỏng vấn.

Sự ủng hộ này khiến Rieder, một chuyên gia trái phiếu kỳ cựu có mối quan hệ rộng rãi trên Phố Wall, trở thành ứng viên sáng giá. Ông được xem là có khả năng đem lại sự cân bằng giữa uy tín thị trường và sự sẵn sàng thiên về chính sách tiền tệ “dovish” (nới lỏng) hơn mà Trump mong muốn.

Trong khi đó, một ứng viên nặng ký khác là Kevin Hassett, Chủ tịch Hội đồng Kinh tế Quốc gia, dường như đã bị loại khỏi cuộc đua bởi chính mong muốn của Tổng thống.

Ông Trump bày tỏ rõ ràng: “Tôi thực sự muốn giữ anh ấy ở vị trí hiện tại… Tôi không muốn mất anh ấy. Anh ấy đang làm rất tốt”. Việc giữ chân Hassett tại Nhà Trắng cho thấy Trump coi trọng vai trò cố vấn kinh tế nội bộ hơn là chuyển ông sang Fed.

Danh sách ứng viên hàng đầu trước đó còn bao gồm Kevin Warsh, cựu Thống đốc Fed, người đang dẫn đầu trên các thị trường cá cược chính trị với xác suất được chọn lên tới 49%, và Christopher Waller, Thống đốc Fed đương nhiệm, đại diện cho sự liên tục trong chính sách. Tuy nhiên, việc Trump dành lời khen đặc biệt cho Rieder đã làm thay đổi cục diện.

“Cuộc sống sẽ không vui vẻ”

Nếu như phần nói về người kế nhiệm đầy bí ẩn, thì phần dành cho Chủ tịch đương nhiệm Jerome Powell lại cực kỳ thẳng thắn và gay gắt. Ông Trump không ngần ngại tái khẳng định quan điểm lâu nay của mình: Jerome Powell “không làm tốt công việc”.

Ông chỉ trích cụ thể việc Powell “không kiểm soát được lãi suất” và nhắm vào dự án cải tạo trụ sở Fed với chi phí được cho là vượt quá 2,5 tỷ USD. Với phong cách đặc trưng, Trump tuyên bố: “Tôi có thể làm lại với 25 triệu USD mà còn đẹp hơn những gì họ đang làm”. Những chỉ trích này không chỉ nhằm vào năng lực chuyên môn mà còn vào khả năng quản trị và kiểm soát ngân sách.

Tuy nhiên, tuyên bố gây sốc nhất liên quan đến tương lai của Powell sau tháng 5/2026. Nhiệm kỳ Chủ tịch của ông sẽ kết thúc vào thời điểm đó, nhưng ông vẫn có quyền ở lại làm Thống đốc Hội đồng cho đến năm 2028.

Khi được hỏi về việc này, Tổng thống Trump đưa ra một lời cảnh báo đầy đe dọa: “Nếu điều đó xảy ra, cuộc sống của ông ấy sẽ không vui vẻ lắm, tôi nghĩ vậy… Tôi nghĩ ông ấy muốn rời đi”.

Tuyên bố này làm dấy lên lo ngại sâu sắc về một môi trường làm việc cực kỳ khó khăn và thiếu thiện chí nếu Powell quyết định ở lại dưới một chủ tịch mới do Trump bổ nhiệm.

Áp lực pháp lý cũng là một yếu tố đáng chú ý. Trump đề cập đến cuộc điều tra của Bộ Tư pháp nhắm vào Powell liên quan đến dự án trụ sở Fed, mà theo ông Powell là “cái cớ” cho áp lực chính trị.

Tình hình càng trở nên phức tạp khi Thượng nghị sĩ Thom Tillis, thành viên Ủy ban Ngân hàng Thượng viện, tuyên bố sẽ phong tỏa mọi đề cử nhân sự Fed của Trump cho đến khi vấn đề này được làm sáng tỏ. Đây là một rào cản chính trị lớn, có nguy cơ làm đình trệ không chỉ việc bổ nhiệm chủ tịch mà cả hoạt động điều hành thường ngày của Fed.

Fed “kiểu mới” và kỳ vọng vào một “Greenspan” thứ hai

Xuyуên suốt cuộc phỏng vấn, Tổng thống Trump đã phác thảo rõ ràng hình mẫu Chủ tịch Fed mà ông mong muốn. Ông không che giấu sự ngưỡng mộ với cựu Chủ tịch Alan Greenspan, huyền thoại nổi tiếng với chính sách tiền tệ linh hoạt và ủng hộ tăng trưởng.

Việc so sánh này củng cố kỳ vọng rằng Trump đang tìm kiếm một chủ tịch có tư duy “dovish” mạnh mẽ, sẵn sàng duy trì hoặc thậm chí đẩy nhanh hơn nữa các đợt cắt giảm lãi suất để hỗ trợ nền kinh tế và thị trường chứng khoán.

Tầm nhìn này hoàn toàn trái ngược với di sản của ông Powell, người đã phải thực hiện chuỗi tăng lãi suất quyết liệt nhất trong nhiều thập kỷ để kìm chế lạm phát bùng nổ hậu đại dịch, trước khi bắt đầu nới lỏng từ cuối năm 2024. Sự khác biệt về triết lý này là cốt lõi của mọi mâu thuẫn.

Trong bài phát biểu rộng hơn tại Davos, Trump tiếp tục củng cố thông điệp “America First” và tự hào về những thành tựu kinh tế dưới thời ông, bao gồm việc đưa Mỹ thoát khỏi “cơn ác mộng lạm phát đình trệ”.

Tuy nhiên, các cơ quan kiểm chứng như BBC Verify đã chỉ ra rằng một số tuyên bố của ông, như việc huy động được 18 nghìn tỷ USD đầu tư, cần được xem xét lại khi số liệu chính thức từ Nhà Trắng chỉ là 9.6 nghìn tỷ USD.

Dù vậy, thông điệp tổng thể rất rõ ràng: chính quyền Trump sẵn sàng sử dụng mọi công cụ, từ lựa chọn nhân sự đến áp lực công khai, để định hình Fed trở thành một trụ cột chủ động hơn cho tăng trưởng kinh tế.

Bối cảnh toàn cầu nhạy cảm và tác động dự báo lên thị trường

Phát biểu của Trump tại Davos diễn ra trong một bối cảnh kinh tế thế giới đầy nhạy cảm, với lạm phát vẫn dai dẳng ở nhiều nền kinh tế phát triển và tăng trưởng toàn cầu chậm lại. Mọi tín hiệu từ Fed đều có thể khuếch đại thành biến động thị trường mạnh.

Các chuyên gia từ Morgan Stanley và Evercore ISI cảnh báo rằng bất kỳ dấu hiệu can thiệp chính trị quá mức nào vào Fed đều có thể làm gia tăng đáng kể sự biến động, đặc biệt là với đồng USD. Phản ứng ban đầu của thị trường sau phỏng vấn Davos cho thấy sự thận trọng này, với lợi suất trái phiếu dài hạn dao động nhẹ khi các nhà đầu tư đánh giá lại kỳ vọng về lộ trình lãi suất năm 2026.

Hướng đi của chính sách tiền tệ Mỹ sẽ quyết định dòng vốn toàn cầu. Nếu ứng viên cuối cùng là một nhân vật thiên về nới lỏng như Rick Rieder, đồng USD có thể chịu áp lực giảm giá, tạo điều kiện cho các đồng tiền khác và hàng hóa định giá bằng USD. Ngược lại, một lựa chọn thận trọng hơn có thể hỗ trợ USD mạnh lên, gây áp lực lên thị trường mới nổi và các khoản nợ bằng đô la.

Các câu hỏi được đặt ra, liệu “người trong đầu” của Tổng thống Trump có phải là Rick Rieder, hay một nhân vật bất ngờ khác? Liệu Jerome Powell có chọn cách ra đi trong danh dự hay ở lại để đối mặt với một “cuộc sống không vui vẻ”? Câu trả lời không chỉ định đoạt tương lai của ngân hàng trung ương Mỹ, mà còn sẽ viết nên chương mới cho cục diện tài chính toàn cầu trong năm 2026 đầy thử thách.